Кыргызстандын Саламаттык Сактоо
Zdravoohraneniye Kyrgyzstana

ISSN 1694-8068 (Print)

ISSN 1694-805X (Online)

Кирүү

13–72 айлык балдардын капиллярдык канында коргошундун деңгээли боюнча улуттук изилдөөнүн жыйынтыктары

https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.3.23.35
13–72 айлык балдардын капиллярдык канында коргошундун деңгээли боюнча улуттук изилдөөнүн жыйынтыктары
Полный текст Full text  

PDF (RUS)

PDF (RUS)
Корутунду Авторлор жөнүндө Шилтемелер

Корутунду

Киришүү. Коргошун (Pb) — балдардын эрте жаш курактагы саламаттыгына терс таасир тийгизген артыкчылыктуу уулуу заттардын бири болуп саналат, айрыкча нейрокогнитивдик жана соматикалык өнүгү- үнүн интенсивдүү мезгилинде [4]. Айлана-чөйрөнү коргоо жана санитардык-эпидемиологиялык коопсуздук боюнча жергиликтүү программалар бар болгонуна карабастан, 2024-жылга чейин Кыргыз Республи- касында 13–72 айлык балдардын канындагы коргошундун концентрациясы боюнча системалуу, калкка негизделген маалыматтар жок болгон. Бул боштук көйгөйдүн масштабын объективдүү баалоого, корку- нучтарды стратификациялоого жана далилдүү алдын алуу чараларын пландаштырууга тоскоолдук кылган. [1]. Максат. 6 жашка чейинки балдардын канындагы коргошундун деңгэ элин баалоо жана анын жогору деңгээлде кездешүүсүнүн таралышын аныктоо. Материалдар жана ыкмалар. Изилдөө республиканын 21 калктуу конушунда жүргүзүлдү. Алардын ичинен 18и коргошун деңгээли коопсуз деп эсептелген аймактар болуп саналат; бул аймактардан 13–72 айлык 930 бала камтылды. Калган үч калктуу конушта коргошундун деңгээли жогору экени аныкталган — тактап айтканда, коргошун менен булганган аймактар: Советское айылы (Баткен облусу), Майлуу-Суу шаары (Жалал-Абад облусу) жана Ак-Түз айылы (Чүй облусу). Бул аймактарда 173 баланын маалыматтары изилденди. Жалпысынан изилдөөгө 1 103 бала камтылды.Үлгү көп баскычтуу кокустук тандоо ыкмасы менен түзүлүп, аймактарды, калктуу пункттарды, үй чарбаларын жана балдарды ырааттуу тандоону камтыган, бул географиялык бөлүштүрүү, калктуу пункттун түрү жана социалдык-экологиялык жашоо шарттары боюнча репрезентативдүүлүктү камсыз кылган. Канындагы коргошундун концентрациясын лабораториялык скрининг капиллярдык кан аркылуу 3,3 мкг/дл минималдуу аныктоо чеги бар көчмө LeadCare II анализатору менен жүргүзүлгөн [2]. Изилдөөнүн экологиялык бөлүгү үй чарбаларын текшерүүнү жана беттерде жана үй-тиричилик буюмдарында коргошунду аныктоо үчүн рентген-флуоресценттик (XRF) ыкманы колдонууну камтыган [4,5]. Мындан тышкары, ата-энелер жана камкорчулар арасында сурамжылоо жүргүзүлүп, балдарда коргошун менен уулануу коркунучун жогорулата турган жүрүм-турумдук, тиричилик жана айлана-чөйрөлүк факторлор изилденген [1,4,5]. Натыйжалар. Улуттук деңгээлде Кыргызстандагы ар бир бешинчи балада (21%) ДССУнун сунуштарына ылайык чара көрүүнү талап кылган чектен (5 мкг/дл) ашкан коргошундун деңгээли аныкталган. Бул тынчсыздануу жаратат, анткени алынган маалыматтар экологиялык жактан булганган аймактарда жашаган балдарга гана эмес, жалпы калк ичиндеги кичинекей балдардын коргошунга дуушар болуу деңгээлин чагылдырат. Улуттук репрезентативдүү үлгүдө коргошунга дуушар болуу деңгээли демографиялык көрсөткүчтөр жана аймактар боюнча айырмаланган. Канындагы коргошундун жогору деңгээлдери эркек балдарда, улуу жаштагы балдарда, айыл жеринде жашагандардажана ата-энелери/камкорчуларынын билим деңгээли төмөн болгон балдарда көбүрөөк байкалган. Булганган аймактарда жашаган балдардын канындагы коргошундун деңгээли улуттук орточо көрсөткүчкө салыштырмалуу кыйла жогору болгон. Орточо деңгээлдер булганган аймактарда жашаган эркек балдарда кыздарга караганда жогору болгон. Жыйынтык. Бул изилдөө Кыргызстанда 13–72 айлык балдардын коргошун жүгү боюнча биринчи улуттук далилдүү баалоону камсыздап, аймактык теңсиздикти, Pb-экспозициясынын кумулятивдик мүнөзүн жана келечектеги байкоо циклдери үчүн көчмө жана референттик лабораториялык ыкмалардын колдонууга ылайыктуулугун тастыктады. Алынган жыйынтыктар тереңдетилген аналитикалык жана эпидемиологиялык талдоолор үчүн, ошондой эле балдар арасындагы коргошунду мониторингдөө программаларын мындан ары кеңейтүү үчүн ишенимдүү негиз болуп саналат.

Авторлор жөнүндө

Байызбекова Джайнагуль Алчинбековна, доктор медицинских наук, профессор, руководитель Центра анализа, управления рисками общественного здоровья и профилактики заболевания Национального института общественного здоровья Министерства здра- воохранения, Бишкек, Кыргызская Республика

Абдиразаков Нурбек Алмазбекович, аспирант, врач эпидемиолог Центра анализа, управления рисками общественному здоровью и профилактике заболеваний Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Дооронбекова Aйжан Жакыпбековна, соискатель, научный сотрудник Центра анализа, управления рисками общественному здравоохранению и профилактики заболеваний Национального инсти- тута общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Жумалиева Чынаркул Койчумановна, соискатель, научный сотрудник Центра анализа, управления рисками общественному здравоохранению и профилактики заболеваний Национального инсти- тута общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Кубатова Айсулуу Кубатовна, аспирант, научный сотрудник Цент- ра анализа, управления рисками общественному здравоохранению и профилактики заболеваний Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Эсеналиева Айдай Дуйшонбековна, аспирант, врач-эпидемиолог Центра анализа, управления рисками общественному здоровью и профилактики заболеваний Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Алмереков Кубанычбек Шукурбекович, аспирант, сотрудник Центра медицины окружающей среды экологии человека и питания Национального института общественного здоровья МЗ; координатор проекта ОО «ЭКОИС-Бишкек», Бишкек, Кыргызская Республика

Лу Ии , MBBS, Ph.D., консультант, старший программный менеджер Vital strategies, Нью-Йорк, Соединенные Штаты

Кушваха Минакши, MPH, консультант, аналитик Vital strategies, Нью-Йорк, Соединенные Штаты

Каныметова Асель Каныметовна, соискатель, руководитель Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья Министерства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская

Ашыралиева Дамира Омурзаковна, соискатель, научный сотрудник Центра медицины окружающей среды, экологии человека и питания Национального института общественного здоровья Министе- рства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская

Нургазиева Асель Рысбековна, доктор биологических наук, руководитель Центра медицины окружающей среды, экологии человека и питания Национального института общественного здоровья Министерства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская Республика

Жакипова Индира Кулмановна, программный менеджер ОО «ЭКОИС-Бишкек», Бишкек, Кыргызская Республика

Аманбеков Эльдияр Бакытович, аспирант, научный сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Джанабилова Гульнара Аскарбековна, научный сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Орозбекова Айымжан Кылычбековна, научный сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Жолдошбаев Айбек Жолдошбаевич, сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Мадымарова Алтынай Таирбековна, сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Абдысаматов Дуйшонбек Кыязидинович, сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Исмаилова Айкуль Джапаргазиевна, кандидат медицинских наук, заведующая организационным методическим отделом Республиканского центра крови, Бишкек, Кыргызская Республика

Тургумбаева Жазгүлү Джамалбековна, аспирант, сотрудник Центра медицины окружающей среды, экологии человека и питания Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Шейшеева Нуржамал Асанбековна, заместитель директора Республиканского центра укрепления здоровья и массовой коммуникации МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Саадашов Адилет Азаматович, сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Саргсян Аэлита Кареновна, технический консультант, Pure Earth, Ереван, Армения

Намбиар Лавания, PhD, технический консультант Pure Earth, НьюЙорк, Соединенные Штаты

Касымбеков Жаркынбек Орозбекович, доктор медицинских наук, директор Национального института общественного здоровья, Бишкек, Кыргызская Республика

Алтымышева Нурила Алмазбековна, кандидат медицинских наук, директор Республиканского центра укрепления здоровья и массовой коммуникации, Бишкек, Кыргызская Республика

Baiyzbekova Dzhainagul Alchinbekovna, Doctor of Medical Sciences, Professor, Head of the Center for Analysis and Management of Public Health Risks National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Abdirazakov Nurbek Almazbekovich, postgraduate student, physician epidemiologist, Center for Analysis, Management of Public Health Risks and Disease Prevention, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Dooronbekova Aizhan Zhakypbekovna, applicant, research fellow of the Center for Analysis and Management of Public Health Risks National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Zhumalieva Chynarkul Koichumanovna, applicant, research fellow of the Center for Analysis and Management of Public Health Risks National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Kubatova Aisulu Kubatovna, graduate student, researcher of the Center for Analysis and Management of Public Health Risks National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Esenalieva Aidai Duishonbekovna, Postgraduate student, epidemiologist, Center for Analysis, Public Health Risk Management and Disease Prevention, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Almerekov Kubanychbek Shukurbekovich, Postgraduate student, employee of the Center for Environmental Medicine, Human Ecology and Nutrition of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health; project coordinator of the NGO "ECOIS-Bishkek", Bishkek, Kyrgyz Republic

Lu Yi, MBBS, Ph.D., Consultant, Senior Program Manager, Vital Strategies, New York, United States

Kushwaha Meenakshi, MPH, Consultant, Analyst Vital Strategies, New York, United States

Kanymetova Asel Kanymetovna, Applicant, Candidate of Medical Sciences, Head of the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management, National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Ashyralieva Damira Omurzakovna, applicant, researcher, Center for Environmental Medicine, Human Ecology and Nutrition, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Nurgazieva Asel Rysbekovna, Doctor of Biological Sciences, Head of the Center for Environmental Medicine, Human Ecology and Nutrition, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Zhakipova Indira Kulmanovna, program manager, Public Association "ECOIS-Bishkek", Bishkek, Kyrgyz Republic

Amanbekov Eldiiar Bakytovich, Postgraduate student, research fellow at the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Dzanabilova Gulnara Askarbekovna, Researcher, Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Orozbekova Ayymzhan Kylychbekovna, Researcher, Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Zholdoshbaev Aibek Zholdoshbaevich, employee of the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Madymarova Altynay Tairbekovna, employee of the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Abdysamatov Duishonbek Kyyazidinovich, employee of the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Ismailova Aikul Dzhapargazievna, Candidate of Medical Sciences Head of the Organizational Methods Department Republican Blood Center, Bishkek, Kyrgyz Republic

Turgumbayeva Zhazgulu Dzhamalbekovna, postgraduate student, employee of the Center for Environmental Medicine, Human Ecology and Nutrition of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Sheysheeva Nurzhamal Asanbekovna, Deputy Director of the Republican Center for Health Promotion and Mass Communication of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Saadashov Adilet Azamatovich, employee of the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Sargsyan Aelita Karenovna, Technical Consultant, Pure Earth, Yerevan, Armenia

Nambiar Lavanya, PhD, Technical Consultant, Pure Earth, New York, United States

Kasymbekov Zharkynbek Orozbekovich, Doctor of Medical Sciences, Director of the National Institute of Public Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Altymysheva Nurila Almazbekovna, Candidate of Medical Sciences, Director Republican Center for Health Promotion and Mass Communication, Bishkek, Kyrgyz Republic

Байызбекова Жайнагүл Алчынбековна, медицина илимдеринин доктору, профессор, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институтунун Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин талдоо жана башкаруу борборунун башчысы, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Абдиразаков Нурбек Алмазбекович, аспирант, дарыгер-эпидемиолог, Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин талдоо, башкаруу жана оорулардын алдын алуу борборунун Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институтунун Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин талдоо жана башкаруу борборунун башчысы, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Дооронбекова Айжан Жакыпбековна, талапкер, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институтунун Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин талдоо жана башкаруу борборунун илимий кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Жумалиева Чынаркүл Койчумановна, талапкер, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институтунун Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин талдоо жана башкаруу борборунун илимий кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Кубатова Айсулу Кубатовна, аспирант, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институтунун Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин талдоо жана башкаруу борборунун илимий кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Эсеналиева Айдай Дүйшөнбековна, аспирант, эпидемиолог, талдоо борборунун, Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин башкаруу жана оорулардын алдын алуу, Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институт, Саламаттыкты сактоо министрлиги, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Алмереков Кубанычбек Шукурбекович, аспирант, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун Айлана-чөйрөнү коргоо медицинасы, адам экологиясы жана тамактануу борборунун кызматкери; "ECOIS-Бишкек" бейөкмөт уюмунун долбоор координатору, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Лу Йи, MBBS, Ph.D., консультант, улук программа менеджери, Vital Strategies, Нью-Йорк, АКШ

Кушваха Минакши, MPH, консультант, Vital Strategies аналитиги, Нью-Йорк, АКШ

Каныметова Асел Каныметовна, арыз ээси, медицина илимдеринин кандидаты, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институтунун инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун жетекчиси, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Ашыралиева Дамира Омурзаковна, арыз ээси, изилдөөчү, Айлана-чөйрөнү коргоо медицинасы, адам экологиясы жана тамактануу борбору, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институту, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Нургазиева Асел Рысбековна, биология илимдеринин доктору, Айлана-чөйрөнү коргоо медицинасы, адам экологиясы жана тамактануу борборунун жетекчиси, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институту, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Жакипова Индира Кулмановна, программа менеджери, "ECOIS-Бишкек" коомдук бирикмеси, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Аманбеков Элдияр Бакытович, аспирант, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун илимий кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Джанабилова Гульнара Аскарбековна, Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борбордун илимий кызматкери, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институту, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Орозбекова Айымжан Кылычбековна, Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борбордун илимий кызматкери, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институту, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Жолдошбаев Айбек Жолдошбаевич, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Мадымарова Алтынай Таирбековна, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Абдысаматов Дүйшөнбек Кыязидинович, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Исмаилова Айкүл Жапаргазиевна, медицина илимдеринин кандидаты, Республикалык кандын уюштуруу методдору бөлүмүнүн башчысы Борбор, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Тургумбаева Жазгулу Жамалбековна, аспирант, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун Айлана-чөйрөнү коргоо медицинасы, адам экологиясы жана тамактануу борборунун кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Шейшеева Нуржамал Асанбековна, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Республикалык ден соолукту чыңдоо жана массалык коммуникация борборунун директорунун орун басары, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Саадашов Адилет Азаматович, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Саргсян Аэлита Кареновна, Техникалык консультант, Pure Earth, Ереван, Армения

Намбиар Лаванья, PhD, Техникалык консультант, Pure Earth, Нью-Йорк, АКШ

Касымбек Жаркынбек Орозбекович, медицина илимдеринин доктору, Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун директору, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Алтымышева Нурила Алмазбековна, медицина илимдеринин кандидаты, Республикалык ден соолукту чыңдоо жана массалык коммуникация борборунун директору, Бишкек, Кыргыз Республикасы

 

 

 

Шилтемелер

1. Байызбекова Д.А., и др. Отчёт проекта «Исследование уровня свинца в крови у детей 13–72 месяцев в Кыргызстане». Бишкек; 2024.

2. Magellan Diagnostics Inc. LeadCare II Blood Lead Testing System: Technical User Manual. USA; 2023–2024.

3. World Health Organization. Childhood Lead Poisoning: Clinical Management and Laboratory Screening Guidelines. Geneva; 2024.

4. UNICEF & Pure Earth. The Toxic Truth: Children’s Exposure to Lead Pollution. New York; 2024.

5. Vital Strategies. Environmental Health and Heavy Metals Prevention Programs. 2024.

1. Байызбекова Д.А., и др. Отчёт проекта «Исследование уровня свинца в крови у детей 13–72 месяцев в Кыргызстане». Бишкек; 2024.

2. Magellan Diagnostics Inc. LeadCare II Blood Lead Testing System: Technical User Manual. USA; 2023–2024.

3. World Health Organization. Childhood Lead Poisoning: Clinical Management and Laboratory Screening Guidelines. Geneva; 2024.

4. UNICEF & Pure Earth. The Toxic Truth: Children’s Exposure to Lead Pollution. New York; 2024.

5. Vital Strategies. Environmental Health and Heavy Metals Prevention Programs. 2024.

1. Байызбекова Д.А., и др. Отчёт проекта «Исследование уровня свинца в крови у детей 13–72 месяцев в Кыргызстане». Бишкек; 2024.

2. Magellan Diagnostics Inc. LeadCare II Blood Lead Testing System: Technical User Manual. USA; 2023–2024.

3. World Health Organization. Childhood Lead Poisoning: Clinical Management and Laboratory Screening Guidelines. Geneva; 2024.

4. UNICEF & Pure Earth. The Toxic Truth: Children’s Exposure to Lead Pollution. New York; 2024.

5. Vital Strategies. Environmental Health and Heavy Metals Prevention Programs. 2024.

Негизги сөздөр
Коргошун менен уулануу , Кандагы коргошундун деңгээли , Коргошун жана балдар , Балдардын коргошунга дуушар болуусун мониторингдөө ,
Для цитирования

Байызбекова Д.А., Абдиразаков Н.А., Дооронбекова А.Д., Жумалиева Ч.К., Кубатова А.К., Эсеналиева А., Алмереков К.Ш., Лу Ии, Кушваха М., Каныметова А.К., Ашыралиева Д.О., Нургазиева А.Р., Жакипова И.К., Аманбеков Э.Б., Джанабилова Г.А., Орозбекова А.К., Жолдошбаев А.Ж., Мадымарова А.Т., Абдысаматов Д.К., Исмаилова А.Д., Тургумбаева Ж.Д., Шейшеева Н.А., Саадашов А.А., Саргсян А.К., Намбиар Л., Касымбеков Ж.О., Алтымышева Н.А. Результаты национального исследования свинца в капиллярной крови у детей в возрасте 13–72 месяцев. Научно-практический журнал «Здравоохранение Кыргызстана» 2026, № 1, с. 23-35. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.3.23.35
For citation

Baiyzbekova D.A., Abdirazakov N.A., Dooronbekova A.D., Zhumalieva Ch.K., Kubatova A.K., Esenalieva A., Almerekov K.Sh., Yi Lu, Kushwaha M., Kanymetova A.K., Ashyralieva D.O., Nurgazieva A.R., Zhakirova I.K., Amanbekov E. B., Dzhanabilova G.A., Orozbekova A.K., Zholdoshbaev A. J.,Madymarova A.T., Abdysamatov D.K., Ismailova A.Dz., Turgumbaeva Zh.D., Sheysheeva N.A.,Saadashov A.A., Sargsyan A.K., Nambiar L., Kasymbekov Zh.O., Altymysheva N.A.Results of the national study of lead in capillary blood among children aged 13–72 months. Scientific practical journal “Health care of Kyrgyzstan” 2026, No.1, p. 23-35. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.3.23.35
Цитата үчүн

Байызбекова Д.А., Абдиразаков Н.А., Дооронбекова А.Д., Жумалиева Ч.К., Кубатова А.К., Эсеналиева А., Алмереков К.Ш., Лу Ии, Кушваха М., Каныметова А.К., Ашыралиева Д.О., Нургазиева А.Р., Жакипова И.К., Аманбеков Э.Б., Джанабилова Г.А., Орозбекова А.К., Жолдошбаев А.Ж., Мадымарова А.Т., Абдысаматов Д.К., Исмаилова А.Д., Тургумбаева Ж.Д., Шейшеева Н.А., Саадашов А.А., Саргсян А.К., Намбиар Л., Касымбеков Ж.О., Алтымышева Н.А. 13–72 айлык балдардын капиллярдык канында коргошундун деңгээли боюнча улуттук изилдөөнүн жыйынтыктары. Кыргызстандын саламаттык сактоо илимий-практикалык журналы 2026, № 1, б. 23-35. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.3.23.35
Авторлор Каныметова А.К. , Абдиразаков Н.А., Дооронбекова А.Ж., Жумалиева Ч.К., Эсеналиева А. Д., Алмереков К.Ш., Лу Ии, Кушваха М., Нургазиева А.Р., Жакипова И.К., Джанабилова Г.А., , Орозбекова А.К., Аманбеков Э.Б., Жолдошбаев А.Ж., Мадымарова А.Т., Абдысаматов Д.К., Исмаилова А.Дж., Тургумбаева Ж.Д., Шейшеева Н.А., Саадашов А.А., Саргсян А.К., Намбиар Л., Касымбеков Ж.О., Алтымышева Н.А., Кубатова А.К., Байызбекова Д.А., Ашыралиева Д.О.
Ссылка doi.org https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.3.23.35
Беттер 23-35
Негизги сөздөр Коргошун менен уулануу , Кандагы коргошундун деңгээли , Коргошун жана балдар , Балдардын коргошунга дуушар болуусун мониторингдөө ,
Орусча
Об авторах

Байызбекова Джайнагуль Алчинбековна, доктор медицинских наук, профессор, руководитель Центра анализа, управления рисками общественного здоровья и профилактики заболевания Национального института общественного здоровья Министерства здра- воохранения, Бишкек, Кыргызская Республика

Абдиразаков Нурбек Алмазбекович, аспирант, врач эпидемиолог Центра анализа, управления рисками общественному здоровью и профилактике заболеваний Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Дооронбекова Aйжан Жакыпбековна, соискатель, научный сотрудник Центра анализа, управления рисками общественному здравоохранению и профилактики заболеваний Национального инсти- тута общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Жумалиева Чынаркул Койчумановна, соискатель, научный сотрудник Центра анализа, управления рисками общественному здравоохранению и профилактики заболеваний Национального инсти- тута общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Кубатова Айсулуу Кубатовна, аспирант, научный сотрудник Цент- ра анализа, управления рисками общественному здравоохранению и профилактики заболеваний Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Эсеналиева Айдай Дуйшонбековна, аспирант, врач-эпидемиолог Центра анализа, управления рисками общественному здоровью и профилактики заболеваний Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Алмереков Кубанычбек Шукурбекович, аспирант, сотрудник Центра медицины окружающей среды экологии человека и питания Национального института общественного здоровья МЗ; координатор проекта ОО «ЭКОИС-Бишкек», Бишкек, Кыргызская Республика

Лу Ии , MBBS, Ph.D., консультант, старший программный менеджер Vital strategies, Нью-Йорк, Соединенные Штаты

Кушваха Минакши, MPH, консультант, аналитик Vital strategies, Нью-Йорк, Соединенные Штаты

Каныметова Асель Каныметовна, соискатель, руководитель Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья Министерства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская

Ашыралиева Дамира Омурзаковна, соискатель, научный сотрудник Центра медицины окружающей среды, экологии человека и питания Национального института общественного здоровья Министе- рства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская

Нургазиева Асель Рысбековна, доктор биологических наук, руководитель Центра медицины окружающей среды, экологии человека и питания Национального института общественного здоровья Министерства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская Республика

Жакипова Индира Кулмановна, программный менеджер ОО «ЭКОИС-Бишкек», Бишкек, Кыргызская Республика

Аманбеков Эльдияр Бакытович, аспирант, научный сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Джанабилова Гульнара Аскарбековна, научный сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Орозбекова Айымжан Кылычбековна, научный сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Жолдошбаев Айбек Жолдошбаевич, сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Мадымарова Алтынай Таирбековна, сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Абдысаматов Дуйшонбек Кыязидинович, сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Исмаилова Айкуль Джапаргазиевна, кандидат медицинских наук, заведующая организационным методическим отделом Республиканского центра крови, Бишкек, Кыргызская Республика

Тургумбаева Жазгүлү Джамалбековна, аспирант, сотрудник Центра медицины окружающей среды, экологии человека и питания Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Шейшеева Нуржамал Асанбековна, заместитель директора Республиканского центра укрепления здоровья и массовой коммуникации МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Саадашов Адилет Азаматович, сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Саргсян Аэлита Кареновна, технический консультант, Pure Earth, Ереван, Армения

Намбиар Лавания, PhD, технический консультант Pure Earth, НьюЙорк, Соединенные Штаты

Касымбеков Жаркынбек Орозбекович, доктор медицинских наук, директор Национального института общественного здоровья, Бишкек, Кыргызская Республика

Алтымышева Нурила Алмазбековна, кандидат медицинских наук, директор Республиканского центра укрепления здоровья и массовой коммуникации, Бишкек, Кыргызская Республика
Полный текст

PDF (RUS)
Список литературы

1. Байызбекова Д.А., и др. Отчёт проекта «Исследование уровня свинца в крови у детей 13–72 месяцев в Кыргызстане». Бишкек; 2024.

2. Magellan Diagnostics Inc. LeadCare II Blood Lead Testing System: Technical User Manual. USA; 2023–2024.

3. World Health Organization. Childhood Lead Poisoning: Clinical Management and Laboratory Screening Guidelines. Geneva; 2024.

4. UNICEF & Pure Earth. The Toxic Truth: Children’s Exposure to Lead Pollution. New York; 2024.

5. Vital Strategies. Environmental Health and Heavy Metals Prevention Programs. 2024.
Для цитирования

Байызбекова Д.А., Абдиразаков Н.А., Дооронбекова А.Д., Жумалиева Ч.К., Кубатова А.К., Эсеналиева А., Алмереков К.Ш., Лу Ии, Кушваха М., Каныметова А.К., Ашыралиева Д.О., Нургазиева А.Р., Жакипова И.К., Аманбеков Э.Б., Джанабилова Г.А., Орозбекова А.К., Жолдошбаев А.Ж., Мадымарова А.Т., Абдысаматов Д.К., Исмаилова А.Д., Тургумбаева Ж.Д., Шейшеева Н.А., Саадашов А.А., Саргсян А.К., Намбиар Л., Касымбеков Ж.О., Алтымышева Н.А. Результаты национального исследования свинца в капиллярной крови у детей в возрасте 13–72 месяцев. Научно-практический журнал «Здравоохранение Кыргызстана» 2026, № 1, с. 23-35. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.3.23.35
Англисче
About authors

Baiyzbekova Dzhainagul Alchinbekovna, Doctor of Medical Sciences, Professor, Head of the Center for Analysis and Management of Public Health Risks National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Abdirazakov Nurbek Almazbekovich, postgraduate student, physician epidemiologist, Center for Analysis, Management of Public Health Risks and Disease Prevention, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Dooronbekova Aizhan Zhakypbekovna, applicant, research fellow of the Center for Analysis and Management of Public Health Risks National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Zhumalieva Chynarkul Koichumanovna, applicant, research fellow of the Center for Analysis and Management of Public Health Risks National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Kubatova Aisulu Kubatovna, graduate student, researcher of the Center for Analysis and Management of Public Health Risks National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Esenalieva Aidai Duishonbekovna, Postgraduate student, epidemiologist, Center for Analysis, Public Health Risk Management and Disease Prevention, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Almerekov Kubanychbek Shukurbekovich, Postgraduate student, employee of the Center for Environmental Medicine, Human Ecology and Nutrition of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health; project coordinator of the NGO "ECOIS-Bishkek", Bishkek, Kyrgyz Republic

Lu Yi, MBBS, Ph.D., Consultant, Senior Program Manager, Vital Strategies, New York, United States

Kushwaha Meenakshi, MPH, Consultant, Analyst Vital Strategies, New York, United States

Kanymetova Asel Kanymetovna, Applicant, Candidate of Medical Sciences, Head of the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management, National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Ashyralieva Damira Omurzakovna, applicant, researcher, Center for Environmental Medicine, Human Ecology and Nutrition, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Nurgazieva Asel Rysbekovna, Doctor of Biological Sciences, Head of the Center for Environmental Medicine, Human Ecology and Nutrition, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Zhakipova Indira Kulmanovna, program manager, Public Association "ECOIS-Bishkek", Bishkek, Kyrgyz Republic

Amanbekov Eldiiar Bakytovich, Postgraduate student, research fellow at the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Dzanabilova Gulnara Askarbekovna, Researcher, Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Orozbekova Ayymzhan Kylychbekovna, Researcher, Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Zholdoshbaev Aibek Zholdoshbaevich, employee of the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Madymarova Altynay Tairbekovna, employee of the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Abdysamatov Duishonbek Kyyazidinovich, employee of the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Ismailova Aikul Dzhapargazievna, Candidate of Medical Sciences Head of the Organizational Methods Department Republican Blood Center, Bishkek, Kyrgyz Republic

Turgumbayeva Zhazgulu Dzhamalbekovna, postgraduate student, employee of the Center for Environmental Medicine, Human Ecology and Nutrition of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Sheysheeva Nurzhamal Asanbekovna, Deputy Director of the Republican Center for Health Promotion and Mass Communication of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Saadashov Adilet Azamatovich, employee of the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Sargsyan Aelita Karenovna, Technical Consultant, Pure Earth, Yerevan, Armenia

Nambiar Lavanya, PhD, Technical Consultant, Pure Earth, New York, United States

Kasymbekov Zharkynbek Orozbekovich, Doctor of Medical Sciences, Director of the National Institute of Public Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Altymysheva Nurila Almazbekovna, Candidate of Medical Sciences, Director Republican Center for Health Promotion and Mass Communication, Bishkek, Kyrgyz Republic
Full text

PDF (RUS)
References

1. Байызбекова Д.А., и др. Отчёт проекта «Исследование уровня свинца в крови у детей 13–72 месяцев в Кыргызстане». Бишкек; 2024.

2. Magellan Diagnostics Inc. LeadCare II Blood Lead Testing System: Technical User Manual. USA; 2023–2024.

3. World Health Organization. Childhood Lead Poisoning: Clinical Management and Laboratory Screening Guidelines. Geneva; 2024.

4. UNICEF & Pure Earth. The Toxic Truth: Children’s Exposure to Lead Pollution. New York; 2024.

5. Vital Strategies. Environmental Health and Heavy Metals Prevention Programs. 2024.
For citation

Baiyzbekova D.A., Abdirazakov N.A., Dooronbekova A.D., Zhumalieva Ch.K., Kubatova A.K., Esenalieva A., Almerekov K.Sh., Yi Lu, Kushwaha M., Kanymetova A.K., Ashyralieva D.O., Nurgazieva A.R., Zhakirova I.K., Amanbekov E. B., Dzhanabilova G.A., Orozbekova A.K., Zholdoshbaev A. J.,Madymarova A.T., Abdysamatov D.K., Ismailova A.Dz., Turgumbaeva Zh.D., Sheysheeva N.A.,Saadashov A.A., Sargsyan A.K., Nambiar L., Kasymbekov Zh.O., Altymysheva N.A.Results of the national study of lead in capillary blood among children aged 13–72 months. Scientific practical journal “Health care of Kyrgyzstan” 2026, No.1, p. 23-35. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.3.23.35
Кыргызча
Авторлор жөнүндө

Байызбекова Жайнагүл Алчынбековна, медицина илимдеринин доктору, профессор, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институтунун Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин талдоо жана башкаруу борборунун башчысы, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Абдиразаков Нурбек Алмазбекович, аспирант, дарыгер-эпидемиолог, Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин талдоо, башкаруу жана оорулардын алдын алуу борборунун Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институтунун Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин талдоо жана башкаруу борборунун башчысы, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Дооронбекова Айжан Жакыпбековна, талапкер, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институтунун Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин талдоо жана башкаруу борборунун илимий кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Жумалиева Чынаркүл Койчумановна, талапкер, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институтунун Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин талдоо жана башкаруу борборунун илимий кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Кубатова Айсулу Кубатовна, аспирант, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институтунун Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин талдоо жана башкаруу борборунун илимий кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Эсеналиева Айдай Дүйшөнбековна, аспирант, эпидемиолог, талдоо борборунун, Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин башкаруу жана оорулардын алдын алуу, Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институт, Саламаттыкты сактоо министрлиги, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Алмереков Кубанычбек Шукурбекович, аспирант, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун Айлана-чөйрөнү коргоо медицинасы, адам экологиясы жана тамактануу борборунун кызматкери; "ECOIS-Бишкек" бейөкмөт уюмунун долбоор координатору, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Лу Йи, MBBS, Ph.D., консультант, улук программа менеджери, Vital Strategies, Нью-Йорк, АКШ

Кушваха Минакши, MPH, консультант, Vital Strategies аналитиги, Нью-Йорк, АКШ

Каныметова Асел Каныметовна, арыз ээси, медицина илимдеринин кандидаты, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институтунун инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун жетекчиси, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Ашыралиева Дамира Омурзаковна, арыз ээси, изилдөөчү, Айлана-чөйрөнү коргоо медицинасы, адам экологиясы жана тамактануу борбору, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институту, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Нургазиева Асел Рысбековна, биология илимдеринин доктору, Айлана-чөйрөнү коргоо медицинасы, адам экологиясы жана тамактануу борборунун жетекчиси, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо улуттук институту, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Жакипова Индира Кулмановна, программа менеджери, "ECOIS-Бишкек" коомдук бирикмеси, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Аманбеков Элдияр Бакытович, аспирант, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун илимий кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Джанабилова Гульнара Аскарбековна, Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борбордун илимий кызматкери, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институту, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Орозбекова Айымжан Кылычбековна, Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борбордун илимий кызматкери, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институту, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Жолдошбаев Айбек Жолдошбаевич, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Мадымарова Алтынай Таирбековна, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Абдысаматов Дүйшөнбек Кыязидинович, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Исмаилова Айкүл Жапаргазиевна, медицина илимдеринин кандидаты, Республикалык кандын уюштуруу методдору бөлүмүнүн башчысы Борбор, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Тургумбаева Жазгулу Жамалбековна, аспирант, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун Айлана-чөйрөнү коргоо медицинасы, адам экологиясы жана тамактануу борборунун кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Шейшеева Нуржамал Асанбековна, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Республикалык ден соолукту чыңдоо жана массалык коммуникация борборунун директорунун орун басары, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Саадашов Адилет Азаматович, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Саргсян Аэлита Кареновна, Техникалык консультант, Pure Earth, Ереван, Армения

Намбиар Лаванья, PhD, Техникалык консультант, Pure Earth, Нью-Йорк, АКШ

Касымбек Жаркынбек Орозбекович, медицина илимдеринин доктору, Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун директору, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Алтымышева Нурила Алмазбековна, медицина илимдеринин кандидаты, Республикалык ден соолукту чыңдоо жана массалык коммуникация борборунун директору, Бишкек, Кыргыз Республикасы

 

 

 
Шилтемелер

1. Байызбекова Д.А., и др. Отчёт проекта «Исследование уровня свинца в крови у детей 13–72 месяцев в Кыргызстане». Бишкек; 2024.

2. Magellan Diagnostics Inc. LeadCare II Blood Lead Testing System: Technical User Manual. USA; 2023–2024.

3. World Health Organization. Childhood Lead Poisoning: Clinical Management and Laboratory Screening Guidelines. Geneva; 2024.

4. UNICEF & Pure Earth. The Toxic Truth: Children’s Exposure to Lead Pollution. New York; 2024.

5. Vital Strategies. Environmental Health and Heavy Metals Prevention Programs. 2024.
Цитата үчүн

Байызбекова Д.А., Абдиразаков Н.А., Дооронбекова А.Д., Жумалиева Ч.К., Кубатова А.К., Эсеналиева А., Алмереков К.Ш., Лу Ии, Кушваха М., Каныметова А.К., Ашыралиева Д.О., Нургазиева А.Р., Жакипова И.К., Аманбеков Э.Б., Джанабилова Г.А., Орозбекова А.К., Жолдошбаев А.Ж., Мадымарова А.Т., Абдысаматов Д.К., Исмаилова А.Д., Тургумбаева Ж.Д., Шейшеева Н.А., Саадашов А.А., Саргсян А.К., Намбиар Л., Касымбеков Ж.О., Алтымышева Н.А. 13–72 айлык балдардын капиллярдык канында коргошундун деңгээли боюнча улуттук изилдөөнүн жыйынтыктары. Кыргызстандын саламаттык сактоо илимий-практикалык журналы 2026, № 1, б. 23-35. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.3.23.35
Көрүүлөр: 46
Copyright MAXXmarketing GmbH
JoomShopping Download & Support