Кыргызстандын Саламаттык Сактоо
Zdravoohraneniye Kyrgyzstana

ISSN 1694-8068 (Print)

ISSN 1694-805X (Online)

Кирүү

Бишкек шаарындагы медициналык уюмдарда медициналык жардам көрсөтүү менен байланышкан инфекциялар жана алардын жаралышынын эпидемиологиялык детерминанттары

https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.6.57.61
Бишкек шаарындагы медициналык уюмдарда медициналык жардам көрсөтүү менен байланышкан инфекциялар жана алардын жаралышынын эпидемиологиялык детерминанттары
Полный текст Full text  

PDF (RUS)

PDF (RUS)
Корутунду Авторлор жөнүндө Шилтемелер

Корутунду

Киришүү.Медициналык жардам көрсөтүү менен байланышкан инфекциялар (МЖКБИ) оорулуулуктун, өлүмдүүлүктүн өсүшүнө жана бейтаптардын стационарда узак жатуусуна алып келген негизги себептердин бири болуп калууда. Алардын пайда болушу инвазиялык медициналык кийлигишүүлөр, стационарда узак болуу жана инфекциялык контролдоо системасы менен микробиологиялык диагностиканын жетишсиз натыйжалуулугу менен түздөн-түз байланыштуу. Изилдөөнүн максаты. Бишкек шаарындагы медициналык уюмдарда МЖКБИнин жайылышын баалоо жана алардын пайда болуу коркунуч факторлорун аныктоо. Материалдар жана ыкмалар. Бишкек шаарындагы стационарларда бир учурлуу (point prevalence) эпидемиологиялык изилдөө жүргүзүлдү. Талдоого 707 стационардык бейтаптын маалыматтары киргизилди. МЖКБИнин бар-жогу, бөлүмдөрдүн түзүмү, инвазиялык процедуралардын жыштыгы, стационарда болуу узактыгы, микробиологиялык изилдөөлөрдүн көлөмү жана антибактериалдык терапиянын колдонулушу бааланды. Жыйынтыктар жана талкуу. МЖКБИнин жайылышы 2,8% түздү. Эң көп кездешкен формалар клиникалык сепсис жана жасалма дем алдыруу аппаратына байланышкан пневмония болду. Микробиологиялык тастыктоо бейтаптардын болгону 0,8%ында жүргүзүлгөн. Маанилүү коркунуч факторлору катары кан тамырларды катетерлөө, дренаждардын болушу, хирургиялык кийлигишүүлөр жана 7 суткадан ашык стационарда болуу аныкталды. Госпитализация түзүмүндө акушердик- гинекологиялык, хирургиялык жана педиатриялык бөлүмдөр басымдуулук кылды. Антибактериалдык терапия бейтаптардын 36,4%ына дайындалган, бул тастыкталган МЖКБИ учурларынын үлүшүнөн кыйла жогору болуп, эмпирикалык антибиотик колдонуунун кеңири жайылганын көрсөтөт. Корутунду. Алынган жыйынтыктар микробиологиялык диагностиканы күчөтүү, антибиотиктерди рационалдуу колдонуу программаларын киргизүү жана медициналык уюмдарда инфекциялык контролдоо системасын өркүндөтүү зарылдыгын көрсөтөт.

Авторлор жөнүндө

Каныметова Асель Каныметовна, соискатель, руководитель Республиканского научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Эсеналиева Айдай Дуйшонбековна, аспирант, врач-эпидемиолог Центра анализа, управления рисками общественному здоровью и профилактики заболеваний Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Орозбекова Айымжан Кылычбековна, научный сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Kanymetova Asel Kanymetovna, applicant, Head of the Republican Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic 

Esenalieva Aidai Duishonbekovna, Postgraduate student, epidemiologist, Center for Analysis, Management of Public Health Risks and Disease Prevention, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Orozbekova Ayimzhan Kylychbekovna, Researcher, Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Каныметова Асел Каныметовна, талапкер, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук саламаттыкты сактоо институтунун Республикалык инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу илимий-практикалык борборунун башчысы, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Эсеналиева Айдай Дүйшөнбековна, Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин башкаруу жана оорулардын алдын алуу боюнча талдоо борборунун аспиранты, эпидемиолог дарыгери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Орозбекова Айымжан Кылычбековна, Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун изилдөөчүсү,Бишкек, Кыргыз Республикасы

Шилтемелер

1. Czerniak B, Banaś W, Budzyński J. Healthcare-associated infection and unfavourable outcomes during a one-year follow-up after discharge: a single-center study. Int J Occup Med Environ Health. 2025 Apr 23;38(2):179-189. doi:10.13075/ijo meh.1896.02473. Epub 2025 Apr 16. PMID: 40247721; PMCID: PMC12064349. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40247721/

2. Глобальный отчет ВОЗ о профилактике и контроле инфекций. 23.05.2022г. https://iris.who.int/server/api/core/ bitstreams /af40baee-3ab1-423d-a3d4-3bca91c888a6/content

3. Singh S, Chaturvedi R, Garg SM, Datta R, Kumar A. Incidence of healthcare associated infection in the surgical ICU of atertia- ry care hospital. Med J Armed Forces India. 2013 Apr;69(2):124-9. doi: 10.1016/j.mjafi.2012.08.028. Epub 2012 Oct 12. PMID:24600084; PMCID: PMC3862707.

4. Kogevinas, Manolis, and Leda Chatzi, ' Cross-sectional studies', in Roger Detels, and others (eds), Oxford Textbook of Public Health, 5 edn, Oxford Textbooks (Oxford, 2009; online edn, Oxford Academic, 1 Mar. 2011), https://doi.org/10.1093/med/ 9780199218707.003.0028, accessed 3 Dec. 2025.

5. Parikh, R., Parmar, H., Desai, K., & Kanabar, V. (2018). Infection Rate at Obstetrics And Gynecology Ward of Tertiary care Ho- spital: Infection Rate at Obstetrics And Gynecology Ward of Tertiary care Hospita. National Journal of Integrated Research in Medicine, 9(4), 62–64. https://nicpd.ac.in/ojs-/index.php/njirm/article/view/2384?utm_source=chatgpt.com

1. Czerniak B, Banaś W, Budzyński J. Healthcare-associated infection and unfavourable outcomes during a one-year follow-up after discharge: a single-center study. Int J Occup Med Environ Health. 2025 Apr 23;38(2):179-189. doi:10.13075/ijo meh.1896.02473. Epub 2025 Apr 16. PMID: 40247721; PMCID: PMC12064349. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40247721/

2. Глобальный отчет ВОЗ о профилактике и контроле инфекций. 23.05.2022г. https://iris.who.int/server/api/core/ bitstreams /af40baee-3ab1-423d-a3d4-3bca91c888a6/content

3. Singh S, Chaturvedi R, Garg SM, Datta R, Kumar A. Incidence of healthcare associated infection in the surgical ICU of atertia- ry care hospital. Med J Armed Forces India. 2013 Apr;69(2):124-9. doi: 10.1016/j.mjafi.2012.08.028. Epub 2012 Oct 12. PMID:24600084; PMCID: PMC3862707.

4. Kogevinas, Manolis, and Leda Chatzi, ' Cross-sectional studies', in Roger Detels, and others (eds), Oxford Textbook of Public Health, 5 edn, Oxford Textbooks (Oxford, 2009; online edn, Oxford Academic, 1 Mar. 2011), https://doi.org/10.1093/med/ 9780199218707.003.0028, accessed 3 Dec. 2025.

5. Parikh, R., Parmar, H., Desai, K., & Kanabar, V. (2018). Infection Rate at Obstetrics And Gynecology Ward of Tertiary care Ho- spital: Infection Rate at Obstetrics And Gynecology Ward of Tertiary care Hospita. National Journal of Integrated Research in Medicine, 9(4), 62–64. https://nicpd.ac.in/ojs-/index.php/njirm/article/view/2384?utm_source=chatgpt.com

1. Czerniak B, Banaś W, Budzyński J. Healthcare-associated infection and unfavourable outcomes during a one-year follow-up after discharge: a single-center study. Int J Occup Med Environ Health. 2025 Apr 23;38(2):179-189. doi:10.13075/ijo meh.1896.02473. Epub 2025 Apr 16. PMID: 40247721; PMCID: PMC12064349. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40247721/

2. Глобальный отчет ВОЗ о профилактике и контроле инфекций. 23.05.2022г. https://iris.who.int/server/api/core/ bitstreams /af40baee-3ab1-423d-a3d4-3bca91c888a6/content

3. Singh S, Chaturvedi R, Garg SM, Datta R, Kumar A. Incidence of healthcare associated infection in the surgical ICU of atertia- ry care hospital. Med J Armed Forces India. 2013 Apr;69(2):124-9. doi: 10.1016/j.mjafi.2012.08.028. Epub 2012 Oct 12. PMID:24600084; PMCID: PMC3862707.

4. Kogevinas, Manolis, and Leda Chatzi, ' Cross-sectional studies', in Roger Detels, and others (eds), Oxford Textbook of Public Health, 5 edn, Oxford Textbooks (Oxford, 2009; online edn, Oxford Academic, 1 Mar. 2011), https://doi.org/10.1093/med/ 9780199218707.003.0028, accessed 3 Dec. 2025.

5. Parikh, R., Parmar, H., Desai, K., & Kanabar, V. (2018). Infection Rate at Obstetrics And Gynecology Ward of Tertiary care Ho- spital: Infection Rate at Obstetrics And Gynecology Ward of Tertiary care Hospita. National Journal of Integrated Research in Medicine, 9(4), 62–64. https://nicpd.ac.in/ojs-/index.php/njirm/article/view/2384?utm_source=chatgpt.com

Негизги сөздөр
Эпидемиология , Инфекциялык көзөмөл , Антибиотиктерге туруктуулук , Медициналык жардам көрсөтүү менен байланышкан инфекциялар (МЖКБИ) , Антибиотикотерапия
Для цитирования

Каныметова А.К., Эсеналиева А. Д., Орозбекова А. К. Инфекции, связанные с оказанием медицинской помощи, и эпидемиологические детерминанты их формирования в медицинских организациях г. Бишкека. Научно-практический журнал «Здравоохранение Кыргызстана» 2026, № 1, с. 57-61. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.6.57.61
For citation
Kanymetova A. K., Esenalieva A. D., Orozbekova A. K. Healthcare-associated infections and epidemiological determi- nants of their formation in medical organizations of Bishkek. Scientific practical journal “Health care of Kyrgyzstan”2026, No.1, p. 57-61. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.6.57.61
Цитата үчүн

Каныметова А.К., Эсеналиева А. Д., Орозбекова А. К. Бишкек шаарындагы медициналык уюмдарда медициналык жардам көрсөтүү менен байланышкан инфекциялар жана алардын жаралышынын  детерминанттары. Кыргызстандын саламаттык сактоо илимий-практикалык журналы 2026, № 1, б. 57-61. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.6.57.61 
Авторлор Каныметова А.К. , Эсеналиева А. Д., Орозбекова А.К.
Ссылка doi.org https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.6.57.61
Беттер 57-61
Негизги сөздөр Эпидемиология, Инфекциялык көзөмөл, Антибиотиктерге туруктуулук, Медициналык жардам көрсөтүү менен байланышкан инфекциялар (МЖКБИ) , Антибиотикотерапия
Орусча
Об авторах

Каныметова Асель Каныметовна, соискатель, руководитель Республиканского научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Эсеналиева Айдай Дуйшонбековна, аспирант, врач-эпидемиолог Центра анализа, управления рисками общественному здоровью и профилактики заболеваний Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Орозбекова Айымжан Кылычбековна, научный сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Полный текст

PDF (RUS)
Список литературы

1. Czerniak B, Banaś W, Budzyński J. Healthcare-associated infection and unfavourable outcomes during a one-year follow-up after discharge: a single-center study. Int J Occup Med Environ Health. 2025 Apr 23;38(2):179-189. doi:10.13075/ijo meh.1896.02473. Epub 2025 Apr 16. PMID: 40247721; PMCID: PMC12064349. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40247721/

2. Глобальный отчет ВОЗ о профилактике и контроле инфекций. 23.05.2022г. https://iris.who.int/server/api/core/ bitstreams /af40baee-3ab1-423d-a3d4-3bca91c888a6/content

3. Singh S, Chaturvedi R, Garg SM, Datta R, Kumar A. Incidence of healthcare associated infection in the surgical ICU of atertia- ry care hospital. Med J Armed Forces India. 2013 Apr;69(2):124-9. doi: 10.1016/j.mjafi.2012.08.028. Epub 2012 Oct 12. PMID:24600084; PMCID: PMC3862707.

4. Kogevinas, Manolis, and Leda Chatzi, ' Cross-sectional studies', in Roger Detels, and others (eds), Oxford Textbook of Public Health, 5 edn, Oxford Textbooks (Oxford, 2009; online edn, Oxford Academic, 1 Mar. 2011), https://doi.org/10.1093/med/ 9780199218707.003.0028, accessed 3 Dec. 2025.

5. Parikh, R., Parmar, H., Desai, K., & Kanabar, V. (2018). Infection Rate at Obstetrics And Gynecology Ward of Tertiary care Ho- spital: Infection Rate at Obstetrics And Gynecology Ward of Tertiary care Hospita. National Journal of Integrated Research in Medicine, 9(4), 62–64. https://nicpd.ac.in/ojs-/index.php/njirm/article/view/2384?utm_source=chatgpt.com
Для цитирования

Каныметова А.К., Эсеналиева А. Д., Орозбекова А. К. Инфекции, связанные с оказанием медицинской помощи, и эпидемиологические детерминанты их формирования в медицинских организациях г. Бишкека. Научно-практический журнал «Здравоохранение Кыргызстана» 2026, № 1, с. 57-61. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.6.57.61
Англисче
About authors

Kanymetova Asel Kanymetovna, applicant, Head of the Republican Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic 

Esenalieva Aidai Duishonbekovna, Postgraduate student, epidemiologist, Center for Analysis, Management of Public Health Risks and Disease Prevention, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Orozbekova Ayimzhan Kylychbekovna, Researcher, Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic
Full text

PDF (RUS)
References

1. Czerniak B, Banaś W, Budzyński J. Healthcare-associated infection and unfavourable outcomes during a one-year follow-up after discharge: a single-center study. Int J Occup Med Environ Health. 2025 Apr 23;38(2):179-189. doi:10.13075/ijo meh.1896.02473. Epub 2025 Apr 16. PMID: 40247721; PMCID: PMC12064349. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40247721/

2. Глобальный отчет ВОЗ о профилактике и контроле инфекций. 23.05.2022г. https://iris.who.int/server/api/core/ bitstreams /af40baee-3ab1-423d-a3d4-3bca91c888a6/content

3. Singh S, Chaturvedi R, Garg SM, Datta R, Kumar A. Incidence of healthcare associated infection in the surgical ICU of atertia- ry care hospital. Med J Armed Forces India. 2013 Apr;69(2):124-9. doi: 10.1016/j.mjafi.2012.08.028. Epub 2012 Oct 12. PMID:24600084; PMCID: PMC3862707.

4. Kogevinas, Manolis, and Leda Chatzi, ' Cross-sectional studies', in Roger Detels, and others (eds), Oxford Textbook of Public Health, 5 edn, Oxford Textbooks (Oxford, 2009; online edn, Oxford Academic, 1 Mar. 2011), https://doi.org/10.1093/med/ 9780199218707.003.0028, accessed 3 Dec. 2025.

5. Parikh, R., Parmar, H., Desai, K., & Kanabar, V. (2018). Infection Rate at Obstetrics And Gynecology Ward of Tertiary care Ho- spital: Infection Rate at Obstetrics And Gynecology Ward of Tertiary care Hospita. National Journal of Integrated Research in Medicine, 9(4), 62–64. https://nicpd.ac.in/ojs-/index.php/njirm/article/view/2384?utm_source=chatgpt.com
For citation
Kanymetova A. K., Esenalieva A. D., Orozbekova A. K. Healthcare-associated infections and epidemiological determi- nants of their formation in medical organizations of Bishkek. Scientific practical journal “Health care of Kyrgyzstan”2026, No.1, p. 57-61. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.6.57.61
Кыргызча
Авторлор жөнүндө

Каныметова Асел Каныметовна, талапкер, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук саламаттыкты сактоо институтунун Республикалык инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу илимий-практикалык борборунун башчысы, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Эсеналиева Айдай Дүйшөнбековна, Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун Коомдук саламаттыкты сактоо тобокелдиктерин башкаруу жана оорулардын алдын алуу боюнча талдоо борборунун аспиранты, эпидемиолог дарыгери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Орозбекова Айымжан Кылычбековна, Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун изилдөөчүсү,Бишкек, Кыргыз Республикасы
Шилтемелер

1. Czerniak B, Banaś W, Budzyński J. Healthcare-associated infection and unfavourable outcomes during a one-year follow-up after discharge: a single-center study. Int J Occup Med Environ Health. 2025 Apr 23;38(2):179-189. doi:10.13075/ijo meh.1896.02473. Epub 2025 Apr 16. PMID: 40247721; PMCID: PMC12064349. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40247721/

2. Глобальный отчет ВОЗ о профилактике и контроле инфекций. 23.05.2022г. https://iris.who.int/server/api/core/ bitstreams /af40baee-3ab1-423d-a3d4-3bca91c888a6/content

3. Singh S, Chaturvedi R, Garg SM, Datta R, Kumar A. Incidence of healthcare associated infection in the surgical ICU of atertia- ry care hospital. Med J Armed Forces India. 2013 Apr;69(2):124-9. doi: 10.1016/j.mjafi.2012.08.028. Epub 2012 Oct 12. PMID:24600084; PMCID: PMC3862707.

4. Kogevinas, Manolis, and Leda Chatzi, ' Cross-sectional studies', in Roger Detels, and others (eds), Oxford Textbook of Public Health, 5 edn, Oxford Textbooks (Oxford, 2009; online edn, Oxford Academic, 1 Mar. 2011), https://doi.org/10.1093/med/ 9780199218707.003.0028, accessed 3 Dec. 2025.

5. Parikh, R., Parmar, H., Desai, K., & Kanabar, V. (2018). Infection Rate at Obstetrics And Gynecology Ward of Tertiary care Ho- spital: Infection Rate at Obstetrics And Gynecology Ward of Tertiary care Hospita. National Journal of Integrated Research in Medicine, 9(4), 62–64. https://nicpd.ac.in/ojs-/index.php/njirm/article/view/2384?utm_source=chatgpt.com
Цитата үчүн

Каныметова А.К., Эсеналиева А. Д., Орозбекова А. К. Бишкек шаарындагы медициналык уюмдарда медициналык жардам көрсөтүү менен байланышкан инфекциялар жана алардын жаралышынын  детерминанттары. Кыргызстандын саламаттык сактоо илимий-практикалык журналы 2026, № 1, б. 57-61. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.6.57.61 
Көрүүлөр: 33
Copyright MAXXmarketing GmbH
JoomShopping Download & Support