Кыргызстандын Саламаттык Сактоо
Zdravoohraneniye Kyrgyzstana

ISSN 1694-8068 (Print)

ISSN 1694-805X (Online)

Кыргыз Республикасынын медициналык кызматкерлеринин вакцина менен башкарылуучу инфекциялар боюнча маалымдуулугун баалоо: сурамжылоонун жыйынтыктары

Кыргыз Республикасынын медициналык кызматкерлеринин вакцина менен  башкарылуучу инфекциялар боюнча маалымдуулугун баалоо: сурамжылоонун  жыйынтыктары
Полный текст Full text  

Корутунду

Киришүү. Кызамык, дифтерия жана көк жөтөл сыяктуу вакцина менен башкарылуучу инфекциялардын (ВБИ) чыгуу коркунучу жогорулаган шартта, Кыргыз Республикасынын медициналык кызматкерлеринин маалымдуулук деңгээли бааланган. Изилдөөнүн максаты — ВБИнин эпидемиологиясынын негизги аспектилери, нормативдик база, эмдөө, каршы көрсөтмөлөр жана калктын эмдөөдөн баш тартуусунун себептери боюнча билимдерди аныктоо. Материалдар жана ыкмалары. Сурамжылоо Бишкек, Ош шаарларында жана Жалал-Абад, Талас, Ысык-Көл облустарында жүргүзүлгөн. Жалпысынан 802 респондент — дарыгерлер жана орто медициналык кызматкерлер — катышкан. Сурамжылоо 2024-жылдын 25-ноябрынан 16-декабрына чейин жүргүзүлгөн. Жыйынтыгы. Эң маанилүү ВБИ катары кызамык белгиленген (75,1% жооптор), бирок катышуучулардын 62% гана актуалдуу нормативдик документти — ССМдин №237 буйругун туура көрсөткөн. Ошондой эле, инфекция очокторунда аракеттердин алгоритмдери жана эмдөөгө каршы медициналык көрсөтмөлөр боюнча билимин жетишсиз экендиги аныкталган. Респонденттердин 53% калктын эмдөө тууралуу маалымдуулугу төмөн экенин эмдөөдөн баш тартуунун негизги себеби катары аташкан. Сунуштар. Жыйынтыктардын негизинде саламаттык сактоо системасынын эпидемиологиялык даярдыгын жогорулатууга багытталган практикалык чаралар сунушталган. Алардын ичинде: нормативдик документтерге басым жасоо менен медициналык кызматкерлер үчүн онлайн-окуу курстарын киргизүү, жыл сайын билим деңгээлин текшерүү жана калк менен кеңири маалыматтык иштерди жүргүзүү (түйүн аралык кызматташтык формасында) бар. Жыйынтыгы. Изилдөөнүн жыйынтыктары медициналык кызматкерлерди системалуу түрдө окутуунун жана алардын инфекциялык көзөмөл тармагындагы билимдерин үзгүлтүксүз актуалдаштырып туруунун маанилүүлүгүн көрсөтөт. Бул өзгөчө туруксуз эпидемиологиялык кырдаалда жана ВБИнин алдын алуу боюнча эффективдүү улуттук стратегияны ишке ашыруу үчүн маанилүү.

Авторлор жөнүндө

Орозбекова Айымжан Кылычбековна, аспирант, научный сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Аманбеков Эльдияр Бакытович, аспирант, научный сотрудник Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Orozbekova Ayymzhan Kylychbekovna, Postgraduate student, research fellow at the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Amanbekov Eldiiar Bakytovich, postgraduate scientific researcher of the National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic, Bishkek, Kyrgyz Republic

Орозбекова Айымжан Кылычбековна, аспирант, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун илимий кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Аманбеков Элдияр Бакытович, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун аспиранты, Бишкек, Кыргыз Республикасы, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Шилтемелер

1. Bussink-Voorend, D., Hautvast, J.L.A., Vandeberg, L. et al. A systematic literature review to clarify the concept of vaccine hesi- tancy. Nat Hum Behav 6, 1634–1648 (2022). https://doi.org/10.1038/s41562-022-01431-6 Larson HJ et al. Lancet. 2023;402 (10389):345–357. https://www.nature.com/articles/s41562-022-01431-6?utm_source=chatgpt.com

2. CDC. Manual for the Surveillance of Vaccine-Preventable Diseases. June 2024. Table of Contents | Manual for the Surveillance of Vaccine-Preventable Diseases | CDC

3. CDC’s State of Vaccine Confidence Insights Report Vaccination in Rural America Special Report, 2023. – р. https://stacks. cdc.gov/view/cdc/153016/cdc_153016_DS1.pdf

4. Gender analysis for routine immunization, HPV and COVID-19 vaccination programmes in Indonesia. // UNICEF. Immunization barriers. 2022. – Р.58. https://www.unicef.org/indonesia/media/24301/file/gender-analysis-barriers-immunization-indonesia.pdf

5. WHO. Measles cases surge worldwide, infecting 10.3 million people in 2023, 14/11/2024. Joint News Release, Atlanta / Geneva. Measles cases surge worldwide, infecting 10.3 million people in 2023

1. Bussink-Voorend, D., Hautvast, J.L.A., Vandeberg, L. et al. A systematic literature review to clarify the concept of vaccine hesi- tancy. Nat Hum Behav 6, 1634–1648 (2022). https://doi.org/10.1038/s41562-022-01431-6 Larson HJ et al. Lancet. 2023;402 (10389):345–357. https://www.nature.com/articles/s41562-022-01431-6?utm_source=chatgpt.com

2. CDC. Manual for the Surveillance of Vaccine-Preventable Diseases. June 2024. Table of Contents | Manual for the Surveillance of Vaccine-Preventable Diseases | CDC

3. CDC’s State of Vaccine Confidence Insights Report Vaccination in Rural America Special Report, 2023. – р. https://stacks. cdc.gov/view/cdc/153016/cdc_153016_DS1.pdf

4. Gender analysis for routine immunization, HPV and COVID-19 vaccination programmes in Indonesia. // UNICEF. Immunization barriers. 2022. – Р.58. https://www.unicef.org/indonesia/media/24301/file/gender-analysis-barriers-immunization-indonesia.pdf

5. WHO. Measles cases surge worldwide, infecting 10.3 million people in 2023, 14/11/2024. Joint News Release, Atlanta / Geneva. Measles cases surge worldwide, infecting 10.3 million people in 2023

1. Bussink-Voorend, D., Hautvast, J.L.A., Vandeberg, L. et al. A systematic literature review to clarify the concept of vaccine hesi- tancy. Nat Hum Behav 6, 1634–1648 (2022). https://doi.org/10.1038/s41562-022-01431-6 Larson HJ et al. Lancet. 2023;402 (10389):345–357. https://www.nature.com/articles/s41562-022-01431-6?utm_source=chatgpt.com

2. CDC. Manual for the Surveillance of Vaccine-Preventable Diseases. June 2024. Table of Contents | Manual for the Surveillance of Vaccine-Preventable Diseases | CDC

3. CDC’s State of Vaccine Confidence Insights Report Vaccination in Rural America Special Report, 2023. – р. https://stacks. cdc.gov/view/cdc/153016/cdc_153016_DS1.pdf

4. Gender analysis for routine immunization, HPV and COVID-19 vaccination programmes in Indonesia. // UNICEF. Immunization barriers. 2022. – Р.58. https://www.unicef.org/indonesia/media/24301/file/gender-analysis-barriers-immunization-indonesia.pdf

5. WHO. Measles cases surge worldwide, infecting 10.3 million people in 2023, 14/11/2024. Joint News Release, Atlanta / Geneva. Measles cases surge worldwide, infecting 10.3 million people in 2023

Для цитирования

Орозбекова А.К., Аманбеков Э.Б. Оценка осведомленности медицинского персонала Кыргызской Республики по вакциноуправляемым инфекциям: результаты анкетирования. Научно-практический журнал «Здравоохранение Кыргызстана» 2026, № 1, с. 70-75. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.8.70.75

For citation

Orozbekova A.K., Amanbekov E.B. Assessment of aware ness among healthcare personnel of the Kyrgyz Republic regarding vaccine-preventable infections: survey results. Scientific practical journal “Health care of Kyrgyzstan”2026, No.1, p. 70-75. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.8.70.75

Цитата үчүн

Орозбекова А.К., Аманбеков Э.Б. Кыргыз Республикасынын медициналык кызматкерлеринин вакцина менен
башкарылуучу инфекциялар боюнча маалымдуулугун баалоо: сурамжылоонун жыйынтыктары. Кыргызстандын саламаттык сактоо илимий-практикалык журналы. 2026, № 1, б. 70-75. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.8.70.75

Авторлор Орозбекова А.К., Аманбеков Э.Б.
Ссылка doi.org https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.8.70.75
Беттер 70-75
Негизги сөздөр Вакцина, Инфекция, Маалымдуулук, Вакцина менен алдын ала турган оорулар, Баш тартуу
Орусча
Об авторах

Орозбекова Айымжан Кылычбековна, аспирант, научный сотрудник Научно-практического центра инфекционного контроля и управления медицинскими отходами Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Аманбеков Эльдияр Бакытович, аспирант, научный сотрудник Национального института общественного здоровья МЗ, Бишкек, Кыргызская Республика

Полный текст

PDF (RUS)

Список литературы

1. Bussink-Voorend, D., Hautvast, J.L.A., Vandeberg, L. et al. A systematic literature review to clarify the concept of vaccine hesi- tancy. Nat Hum Behav 6, 1634–1648 (2022). https://doi.org/10.1038/s41562-022-01431-6 Larson HJ et al. Lancet. 2023;402 (10389):345–357. https://www.nature.com/articles/s41562-022-01431-6?utm_source=chatgpt.com

2. CDC. Manual for the Surveillance of Vaccine-Preventable Diseases. June 2024. Table of Contents | Manual for the Surveillance of Vaccine-Preventable Diseases | CDC

3. CDC’s State of Vaccine Confidence Insights Report Vaccination in Rural America Special Report, 2023. – р. https://stacks. cdc.gov/view/cdc/153016/cdc_153016_DS1.pdf

4. Gender analysis for routine immunization, HPV and COVID-19 vaccination programmes in Indonesia. // UNICEF. Immunization barriers. 2022. – Р.58. https://www.unicef.org/indonesia/media/24301/file/gender-analysis-barriers-immunization-indonesia.pdf

5. WHO. Measles cases surge worldwide, infecting 10.3 million people in 2023, 14/11/2024. Joint News Release, Atlanta / Geneva. Measles cases surge worldwide, infecting 10.3 million people in 2023

Для цитирования

Орозбекова А.К., Аманбеков Э.Б. Оценка осведомленности медицинского персонала Кыргызской Республики по вакциноуправляемым инфекциям: результаты анкетирования. Научно-практический журнал «Здравоохранение Кыргызстана» 2026, № 1, с. 70-75. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.8.70.75

Англисче
About authors

Orozbekova Ayymzhan Kylychbekovna, Postgraduate student, research fellow at the Scientific and Practical Center for Infection Control and Medical Waste Management of the National Institute of Public Health of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Amanbekov Eldiiar Bakytovich, postgraduate scientific researcher of the National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic, Bishkek, Kyrgyz Republic

Full text

PDF (RUS)

References

1. Bussink-Voorend, D., Hautvast, J.L.A., Vandeberg, L. et al. A systematic literature review to clarify the concept of vaccine hesi- tancy. Nat Hum Behav 6, 1634–1648 (2022). https://doi.org/10.1038/s41562-022-01431-6 Larson HJ et al. Lancet. 2023;402 (10389):345–357. https://www.nature.com/articles/s41562-022-01431-6?utm_source=chatgpt.com

2. CDC. Manual for the Surveillance of Vaccine-Preventable Diseases. June 2024. Table of Contents | Manual for the Surveillance of Vaccine-Preventable Diseases | CDC

3. CDC’s State of Vaccine Confidence Insights Report Vaccination in Rural America Special Report, 2023. – р. https://stacks. cdc.gov/view/cdc/153016/cdc_153016_DS1.pdf

4. Gender analysis for routine immunization, HPV and COVID-19 vaccination programmes in Indonesia. // UNICEF. Immunization barriers. 2022. – Р.58. https://www.unicef.org/indonesia/media/24301/file/gender-analysis-barriers-immunization-indonesia.pdf

5. WHO. Measles cases surge worldwide, infecting 10.3 million people in 2023, 14/11/2024. Joint News Release, Atlanta / Geneva. Measles cases surge worldwide, infecting 10.3 million people in 2023

For citation

Orozbekova A.K., Amanbekov E.B. Assessment of aware ness among healthcare personnel of the Kyrgyz Republic regarding vaccine-preventable infections: survey results. Scientific practical journal “Health care of Kyrgyzstan”2026, No.1, p. 70-75. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.8.70.75

Кыргызча
Авторлор жөнүндө

Орозбекова Айымжан Кылычбековна, аспирант, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун Инфекцияны көзөмөлдөө жана медициналык калдыктарды башкаруу боюнча илимий-практикалык борборунун илимий кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Аманбеков Элдияр Бакытович, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун аспиранты, Бишкек, Кыргыз Республикасы, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Шилтемелер

1. Bussink-Voorend, D., Hautvast, J.L.A., Vandeberg, L. et al. A systematic literature review to clarify the concept of vaccine hesi- tancy. Nat Hum Behav 6, 1634–1648 (2022). https://doi.org/10.1038/s41562-022-01431-6 Larson HJ et al. Lancet. 2023;402 (10389):345–357. https://www.nature.com/articles/s41562-022-01431-6?utm_source=chatgpt.com

2. CDC. Manual for the Surveillance of Vaccine-Preventable Diseases. June 2024. Table of Contents | Manual for the Surveillance of Vaccine-Preventable Diseases | CDC

3. CDC’s State of Vaccine Confidence Insights Report Vaccination in Rural America Special Report, 2023. – р. https://stacks. cdc.gov/view/cdc/153016/cdc_153016_DS1.pdf

4. Gender analysis for routine immunization, HPV and COVID-19 vaccination programmes in Indonesia. // UNICEF. Immunization barriers. 2022. – Р.58. https://www.unicef.org/indonesia/media/24301/file/gender-analysis-barriers-immunization-indonesia.pdf

5. WHO. Measles cases surge worldwide, infecting 10.3 million people in 2023, 14/11/2024. Joint News Release, Atlanta / Geneva. Measles cases surge worldwide, infecting 10.3 million people in 2023

Цитата үчүн

Орозбекова А.К., Аманбеков Э.Б. Кыргыз Республикасынын медициналык кызматкерлеринин вакцина менен
башкарылуучу инфекциялар боюнча маалымдуулугун баалоо: сурамжылоонун жыйынтыктары. Кыргызстандын саламаттык сактоо илимий-практикалык журналы. 2026, № 1, б. 70-75. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.8.70.75

Көрүүлөр: 28
Copyright MAXXmarketing GmbH
JoomShopping Download & Support