Кыргызстандын Саламаттык Сактоо
Zdravoohraneniye Kyrgyzstana

ISSN 1694-8068 (Print)

ISSN 1694-805X (Online)

Кыргызстанда кургак учукка дарылоого берилгендиктин гендердик өзгөчөлүктөрү

Кыргызстанда кургак учукка дарылоого берилгендиктин гендердик өзгөчөлүктөрү
Полный текст Full text  

Корутунду

Киришүү. Кургак учук бүткүл дүйнөдө коомдук саламаттык сактоонун маанилүү көйгөйү бойдон калууда, мында дарылоого кармануу терапиянын ийгилигинде негизги ролду ойнойт. Изилдөөнүн максаты. Кургак учукту дарылоого кармануунун гендердик аспектилерин изилдөө жана жыныс менен дарылоого кармануунун ортосундагы статистикалык маанилүү байланышты аныктоо. Материалдар жана ыкмалар. Бул максатка жетүү үчүн Кыргызстанда амбулатордук дарыланууда болгон 18 жаштан жогорку 401 кургак учук менен ооругандын катышуусу менен сандык талдоо жүргүзүлдү. Сурамжылоо куралдары, анын ичинде Мориски–Грин тести (MMAS-4) колдонулду жана хи-квадрат критерийи менен p-маанисин колдонуу аркылуу статистикалык талдоо жүргүзүлдү. Натыйжалар жана талкуу. Мориски–Грин тестинин жыйынтыгы боюнча дарылоого жогорку кармануу аялдардын 66,2 %ында жана эркектердин 54,3 %ында аныкталды. Дарылоого карманбаган бейтаптардын арасында аялдар 13,2 %, ал эми эркектер 20,3 %ды түздү. Аялдар эркектерге салыштырмалуу дарылоого статистикалык жактан маанилүү түрдө жогору карманууну көрсөтүштү (χ² = 5,9; df = 1; p = 0,015 < 0,05). Бул изилдөөнүн гипотезасын тастыктап, кургак учукту дарылоого карманууну жогорулатуу боюнча программаларды иштеп чыгууда гендердик өзгөчөлүктөрдү эске алуунун зарылдыгын көрсөтөт. Жыйынтык. Кургак учук менен ооругандар үчүн дарылоого карманууну жогорулатуу жана психосоциалдык колдоо көрсөтүү программаларын иштеп чыгууда гендердик өзгөчөлүктөрдү эске алуу зарыл. Эркектер үчүн дарылоонун маанилүүлүгү жөнүндө маалымдуулукту жогорулатууга жана ооруга байланышкан стигманы жоюуга багытталган программаларды иштеп чыгуу сунушталат. Аялдар үчүн медициналык жардамдын жеткиликтүүлүгүн жана социалдык-психологиялык колдоону камсыз кылуу маанилүү.

Авторлор жөнүндө

Байызбекова Эльмира Алчинбековна, специалист по укреплению здоровья Центра медицины окружающей среды, экологии человека и питания, Национального института общественного здоровья Министерства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская Республика

Baiyzbekova Elmira Alchinbekovna, Health Promotion Specialist, Center for Environmental Medicine, Human Ecology, and Nutrition, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Байызбекова Элмира Алчынбековна, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун Айлана-чөйрөнү коргоо медицинасы, адам экологиясы жана тамактануу борборунун Ден соолуктун чыңдоо боюнча адиси, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Шилтемелер

1. Ибраимова А., Кадыралиева А., Косимова Д., Ибраева Г., Аблезова М. Оценка влияния социоэкономических факторов, включая гендерные аспекты, на своевременность диагностики и приверженность к лечению ТБ пациентов в Кыргызской Республике // Здравоохранение Кыргызстана. — 2018. — № 4. — С. 19–26.

2. Ким Т. М., Чубаков Т. Ч. Факторы, влияющие на сроки установления диагноза туберкулеза легких // Символ науки. — 2016. — № 10–3. — С. 114–119. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/faktory-vliyayuschie-na-sroki-ustanovleniya-diagnoza- tuberkuleza-legkih/viewer

3. Корецкая Н. М., Наркевич А. А., Наркевич А. Н. Гендерные особенности впервые выявленного инфильтративного тубер кулеза легких // Пульмонология. — 2014. — № 1. — С. 77–80. DOI: https://doi.org/10.18093/0869-0189-2014-0-1-77-80 URL: https://journal.pulmonology.ru/pulm/article/view/199/198?locale=ru_RU

4. Матвеева Н. Ю. Проблемы приверженности к лечению в клинике туберкулеза // Бюллетень медицинских Интернет-кон ференций. — 2012. — Т. 2, № 2. — С. 73. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/problemy-priverzhennosti-k-lecheniyu-v-klinike-tuberkuleza/viewer

5. Morisky D. E., Green L. W., Levine D. M. Concurrent and predictive validity of a self-reported measure of medication adherence // Medical Care. — 1986. — Vol. 24, No. 1. — P. 67–74. URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3945130/

6. Рыжков С. И., Шовкун Л. А., Глебова О. А. Факторы, влияющие на приверженность к лечению больных туберкулезом // Главный врач Юга России. — 2022. — № 2 (54). — С. 72–74. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/faktory-vliyayuschie-na- priverzhennost-k-lecheniyu-bolnyh-tuberkulezom/viewer

7. Всемирная организация здравоохранения. Глобальный отчет о туберкулезе 2024. URL: https://www.who.int/publications /i/item/9789240101531

8. Глобальный фонд. Техническая записка «Туберкулез, гендер и права человека». — 2020. URL: https:// resources.theglob alfund.org/media/14560/cr_tuberculosis-human-rights-gender-equality_technical-briefing-note_ru.pdf

9. Министерство здравоохранения КР; Национальный центр фтизиатрии МЗ КР. Клиническое руководство по психологическому сопровождению лиц с туберкулезом. — Бишкек, 2018. URL: http://tbcenter.kg/media/book/2022/07/21/klinicheskoe -rukovodstvo-po-psikhologicheskomu-soprovozhdeniiu.pdf

10. Национальный статистический комитет КР. Гендерные аспекты здравоохранения. — 2023. URL: https://stat.gov.kg/ media/files/43c7c660-e4c3-4e29-9694-5453fd024a4d.doc

11. ОФ «ДООР». Проект USAID «Поддержка пациентов с туберкулезом». Бюллетень. — Апрель 2022. URL: https://www.door media.kg/bulletin-0322 ОФ «ДООР». Проект USAID «Поддержка пациентов с туберкулезом». Гендерные аспекты в выявлении и лечении тубер кулеза. — Апрель 2022. URL: https://hivtbcc.kg/2022/05/23/426-gendernye-aspekty-v-vyjavlenii-i-lechenii-tuberkuleza/

12. ОО «Социум». Изучение востребованности и доступности социальных услуг для ключевых групп населения: ЛЖВ и туберкулезных больных. — 2020. — С. 12–13.

1. Ибраимова А., Кадыралиева А., Косимова Д., Ибраева Г., Аблезова М. Оценка влияния социоэкономических факторов, включая гендерные аспекты, на своевременность диагностики и приверженность к лечению ТБ пациентов в Кыргызской Республике // Здравоохранение Кыргызстана. — 2018. — № 4. — С. 19–26.

2. Ким Т. М., Чубаков Т. Ч. Факторы, влияющие на сроки установления диагноза туберкулеза легких // Символ науки. — 2016. — № 10–3. — С. 114–119. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/faktory-vliyayuschie-na-sroki-ustanovleniya-diagnoza- tuberkuleza-legkih/viewer

3. Корецкая Н. М., Наркевич А. А., Наркевич А. Н. Гендерные особенности впервые выявленного инфильтративного тубер кулеза легких // Пульмонология. — 2014. — № 1. — С. 77–80. DOI: https://doi.org/10.18093/0869-0189-2014-0-1-77-80 URL: https://journal.pulmonology.ru/pulm/article/view/199/198?locale=ru_RU

4. Матвеева Н. Ю. Проблемы приверженности к лечению в клинике туберкулеза // Бюллетень медицинских Интернет-кон ференций. — 2012. — Т. 2, № 2. — С. 73. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/problemy-priverzhennosti-k-lecheniyu-v-klinike-tuberkuleza/viewer

5. Morisky D. E., Green L. W., Levine D. M. Concurrent and predictive validity of a self-reported measure of medication adherence // Medical Care. — 1986. — Vol. 24, No. 1. — P. 67–74. URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3945130/

6. Рыжков С. И., Шовкун Л. А., Глебова О. А. Факторы, влияющие на приверженность к лечению больных туберкулезом // Главный врач Юга России. — 2022. — № 2 (54). — С. 72–74. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/faktory-vliyayuschie-na- priverzhennost-k-lecheniyu-bolnyh-tuberkulezom/viewer

7. Всемирная организация здравоохранения. Глобальный отчет о туберкулезе 2024. URL: https://www.who.int/publications /i/item/9789240101531

8. Глобальный фонд. Техническая записка «Туберкулез, гендер и права человека». — 2020. URL: https:// resources.theglob alfund.org/media/14560/cr_tuberculosis-human-rights-gender-equality_technical-briefing-note_ru.pdf

9. Министерство здравоохранения КР; Национальный центр фтизиатрии МЗ КР. Клиническое руководство по психологическому сопровождению лиц с туберкулезом. — Бишкек, 2018. URL: http://tbcenter.kg/media/book/2022/07/21/klinicheskoe -rukovodstvo-po-psikhologicheskomu-soprovozhdeniiu.pdf

10. Национальный статистический комитет КР. Гендерные аспекты здравоохранения. — 2023. URL: https://stat.gov.kg/ media/files/43c7c660-e4c3-4e29-9694-5453fd024a4d.doc

11. ОФ «ДООР». Проект USAID «Поддержка пациентов с туберкулезом». Бюллетень. — Апрель 2022. URL: https://www.door media.kg/bulletin-0322 ОФ «ДООР». Проект USAID «Поддержка пациентов с туберкулезом». Гендерные аспекты в выявлении и лечении тубер кулеза. — Апрель 2022. URL: https://hivtbcc.kg/2022/05/23/426-gendernye-aspekty-v-vyjavlenii-i-lechenii-tuberkuleza/

12. ОО «Социум». Изучение востребованности и доступности социальных услуг для ключевых групп населения: ЛЖВ и туберкулезных больных. — 2020. — С. 12–13.

1. Ибраимова А., Кадыралиева А., Косимова Д., Ибраева Г., Аблезова М. Оценка влияния социоэкономических факторов, включая гендерные аспекты, на своевременность диагностики и приверженность к лечению ТБ пациентов в Кыргызской Республике // Здравоохранение Кыргызстана. — 2018. — № 4. — С. 19–26.

2. Ким Т. М., Чубаков Т. Ч. Факторы, влияющие на сроки установления диагноза туберкулеза легких // Символ науки. — 2016. — № 10–3. — С. 114–119. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/faktory-vliyayuschie-na-sroki-ustanovleniya-diagnoza- tuberkuleza-legkih/viewer

3. Корецкая Н. М., Наркевич А. А., Наркевич А. Н. Гендерные особенности впервые выявленного инфильтративного тубер кулеза легких // Пульмонология. — 2014. — № 1. — С. 77–80. DOI: https://doi.org/10.18093/0869-0189-2014-0-1-77-80 URL: https://journal.pulmonology.ru/pulm/article/view/199/198?locale=ru_RU

4. Матвеева Н. Ю. Проблемы приверженности к лечению в клинике туберкулеза // Бюллетень медицинских Интернет-кон ференций. — 2012. — Т. 2, № 2. — С. 73. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/problemy-priverzhennosti-k-lecheniyu-v-klinike-tuberkuleza/viewer

5. Morisky D. E., Green L. W., Levine D. M. Concurrent and predictive validity of a self-reported measure of medication adherence // Medical Care. — 1986. — Vol. 24, No. 1. — P. 67–74. URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3945130/

6. Рыжков С. И., Шовкун Л. А., Глебова О. А. Факторы, влияющие на приверженность к лечению больных туберкулезом // Главный врач Юга России. — 2022. — № 2 (54). — С. 72–74. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/faktory-vliyayuschie-na- priverzhennost-k-lecheniyu-bolnyh-tuberkulezom/viewer

7. Всемирная организация здравоохранения. Глобальный отчет о туберкулезе 2024. URL: https://www.who.int/publications /i/item/9789240101531

8. Глобальный фонд. Техническая записка «Туберкулез, гендер и права человека». — 2020. URL: https:// resources.theglob alfund.org/media/14560/cr_tuberculosis-human-rights-gender-equality_technical-briefing-note_ru.pdf

9. Министерство здравоохранения КР; Национальный центр фтизиатрии МЗ КР. Клиническое руководство по психологическому сопровождению лиц с туберкулезом. — Бишкек, 2018. URL: http://tbcenter.kg/media/book/2022/07/21/klinicheskoe -rukovodstvo-po-psikhologicheskomu-soprovozhdeniiu.pdf

10. Национальный статистический комитет КР. Гендерные аспекты здравоохранения. — 2023. URL: https://stat.gov.kg/ media/files/43c7c660-e4c3-4e29-9694-5453fd024a4d.doc

11. ОФ «ДООР». Проект USAID «Поддержка пациентов с туберкулезом». Бюллетень. — Апрель 2022. URL: https://www.door media.kg/bulletin-0322 ОФ «ДООР». Проект USAID «Поддержка пациентов с туберкулезом». Гендерные аспекты в выявлении и лечении тубер кулеза. — Апрель 2022. URL: https://hivtbcc.kg/2022/05/23/426-gendernye-aspekty-v-vyjavlenii-i-lechenii-tuberkuleza/

12. ОО «Социум». Изучение востребованности и доступности социальных услуг для ключевых групп населения: ЛЖВ и туберкулезных больных. — 2020. — С. 12–13.

Для цитирования

Байызбекова Э.А. Гендерные особенности приверженности лечению туберкулеза в Кыргызстане. Научно-практический журнал «Здравоохранение Кыргызстана» 2026, № 1, с. 95-101.  https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.11.95.101

For citation

Baiyzbekova E.A. Gender aspects of treatment adherence to tuberculosis in Kyrgyzstan. Scientific and practical journal “Health care of Kyrgyzstan 2026, No.1, p. 95-101. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.11.95.101

Цитата үчүн

Байызбекова Э.А. Кыргызстанда кургак учукка дарылоого берилгендиктин гендердик өзгөчөлүктөрү. Кыргызстандын саламаттык сактоо илимий-практикалык журналы 2026, № 1, б. 95-101. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.11.95.101

Авторлор Байызбекова Э.А.
Ссылка doi.org https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.11.95.101
Беттер 95-101
Негизги сөздөр Кыргызстан, Гендердик айырмалар, Туберкулез, Дарылоого баш ийүү, Хи-квадрат
Орусча
Об авторах

Байызбекова Эльмира Алчинбековна, специалист по укреплению здоровья Центра медицины окружающей среды, экологии человека и питания, Национального института общественного здоровья Министерства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская Республика

Полный текст

PDF (RUS)

Список литературы

1. Ибраимова А., Кадыралиева А., Косимова Д., Ибраева Г., Аблезова М. Оценка влияния социоэкономических факторов, включая гендерные аспекты, на своевременность диагностики и приверженность к лечению ТБ пациентов в Кыргызской Республике // Здравоохранение Кыргызстана. — 2018. — № 4. — С. 19–26.

2. Ким Т. М., Чубаков Т. Ч. Факторы, влияющие на сроки установления диагноза туберкулеза легких // Символ науки. — 2016. — № 10–3. — С. 114–119. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/faktory-vliyayuschie-na-sroki-ustanovleniya-diagnoza- tuberkuleza-legkih/viewer

3. Корецкая Н. М., Наркевич А. А., Наркевич А. Н. Гендерные особенности впервые выявленного инфильтративного тубер кулеза легких // Пульмонология. — 2014. — № 1. — С. 77–80. DOI: https://doi.org/10.18093/0869-0189-2014-0-1-77-80 URL: https://journal.pulmonology.ru/pulm/article/view/199/198?locale=ru_RU

4. Матвеева Н. Ю. Проблемы приверженности к лечению в клинике туберкулеза // Бюллетень медицинских Интернет-кон ференций. — 2012. — Т. 2, № 2. — С. 73. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/problemy-priverzhennosti-k-lecheniyu-v-klinike-tuberkuleza/viewer

5. Morisky D. E., Green L. W., Levine D. M. Concurrent and predictive validity of a self-reported measure of medication adherence // Medical Care. — 1986. — Vol. 24, No. 1. — P. 67–74. URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3945130/

6. Рыжков С. И., Шовкун Л. А., Глебова О. А. Факторы, влияющие на приверженность к лечению больных туберкулезом // Главный врач Юга России. — 2022. — № 2 (54). — С. 72–74. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/faktory-vliyayuschie-na- priverzhennost-k-lecheniyu-bolnyh-tuberkulezom/viewer

7. Всемирная организация здравоохранения. Глобальный отчет о туберкулезе 2024. URL: https://www.who.int/publications /i/item/9789240101531

8. Глобальный фонд. Техническая записка «Туберкулез, гендер и права человека». — 2020. URL: https:// resources.theglob alfund.org/media/14560/cr_tuberculosis-human-rights-gender-equality_technical-briefing-note_ru.pdf

9. Министерство здравоохранения КР; Национальный центр фтизиатрии МЗ КР. Клиническое руководство по психологическому сопровождению лиц с туберкулезом. — Бишкек, 2018. URL: http://tbcenter.kg/media/book/2022/07/21/klinicheskoe -rukovodstvo-po-psikhologicheskomu-soprovozhdeniiu.pdf

10. Национальный статистический комитет КР. Гендерные аспекты здравоохранения. — 2023. URL: https://stat.gov.kg/ media/files/43c7c660-e4c3-4e29-9694-5453fd024a4d.doc

11. ОФ «ДООР». Проект USAID «Поддержка пациентов с туберкулезом». Бюллетень. — Апрель 2022. URL: https://www.door media.kg/bulletin-0322 ОФ «ДООР». Проект USAID «Поддержка пациентов с туберкулезом». Гендерные аспекты в выявлении и лечении тубер кулеза. — Апрель 2022. URL: https://hivtbcc.kg/2022/05/23/426-gendernye-aspekty-v-vyjavlenii-i-lechenii-tuberkuleza/

12. ОО «Социум». Изучение востребованности и доступности социальных услуг для ключевых групп населения: ЛЖВ и туберкулезных больных. — 2020. — С. 12–13.

Для цитирования

Байызбекова Э.А. Гендерные особенности приверженности лечению туберкулеза в Кыргызстане. Научно-практический журнал «Здравоохранение Кыргызстана» 2026, № 1, с. 95-101.  https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.11.95.101

Англисче
About authors

Baiyzbekova Elmira Alchinbekovna, Health Promotion Specialist, Center for Environmental Medicine, Human Ecology, and Nutrition, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Full text

PDF (RUS)

References

1. Ибраимова А., Кадыралиева А., Косимова Д., Ибраева Г., Аблезова М. Оценка влияния социоэкономических факторов, включая гендерные аспекты, на своевременность диагностики и приверженность к лечению ТБ пациентов в Кыргызской Республике // Здравоохранение Кыргызстана. — 2018. — № 4. — С. 19–26.

2. Ким Т. М., Чубаков Т. Ч. Факторы, влияющие на сроки установления диагноза туберкулеза легких // Символ науки. — 2016. — № 10–3. — С. 114–119. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/faktory-vliyayuschie-na-sroki-ustanovleniya-diagnoza- tuberkuleza-legkih/viewer

3. Корецкая Н. М., Наркевич А. А., Наркевич А. Н. Гендерные особенности впервые выявленного инфильтративного тубер кулеза легких // Пульмонология. — 2014. — № 1. — С. 77–80. DOI: https://doi.org/10.18093/0869-0189-2014-0-1-77-80 URL: https://journal.pulmonology.ru/pulm/article/view/199/198?locale=ru_RU

4. Матвеева Н. Ю. Проблемы приверженности к лечению в клинике туберкулеза // Бюллетень медицинских Интернет-кон ференций. — 2012. — Т. 2, № 2. — С. 73. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/problemy-priverzhennosti-k-lecheniyu-v-klinike-tuberkuleza/viewer

5. Morisky D. E., Green L. W., Levine D. M. Concurrent and predictive validity of a self-reported measure of medication adherence // Medical Care. — 1986. — Vol. 24, No. 1. — P. 67–74. URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3945130/

6. Рыжков С. И., Шовкун Л. А., Глебова О. А. Факторы, влияющие на приверженность к лечению больных туберкулезом // Главный врач Юга России. — 2022. — № 2 (54). — С. 72–74. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/faktory-vliyayuschie-na- priverzhennost-k-lecheniyu-bolnyh-tuberkulezom/viewer

7. Всемирная организация здравоохранения. Глобальный отчет о туберкулезе 2024. URL: https://www.who.int/publications /i/item/9789240101531

8. Глобальный фонд. Техническая записка «Туберкулез, гендер и права человека». — 2020. URL: https:// resources.theglob alfund.org/media/14560/cr_tuberculosis-human-rights-gender-equality_technical-briefing-note_ru.pdf

9. Министерство здравоохранения КР; Национальный центр фтизиатрии МЗ КР. Клиническое руководство по психологическому сопровождению лиц с туберкулезом. — Бишкек, 2018. URL: http://tbcenter.kg/media/book/2022/07/21/klinicheskoe -rukovodstvo-po-psikhologicheskomu-soprovozhdeniiu.pdf

10. Национальный статистический комитет КР. Гендерные аспекты здравоохранения. — 2023. URL: https://stat.gov.kg/ media/files/43c7c660-e4c3-4e29-9694-5453fd024a4d.doc

11. ОФ «ДООР». Проект USAID «Поддержка пациентов с туберкулезом». Бюллетень. — Апрель 2022. URL: https://www.door media.kg/bulletin-0322 ОФ «ДООР». Проект USAID «Поддержка пациентов с туберкулезом». Гендерные аспекты в выявлении и лечении тубер кулеза. — Апрель 2022. URL: https://hivtbcc.kg/2022/05/23/426-gendernye-aspekty-v-vyjavlenii-i-lechenii-tuberkuleza/

12. ОО «Социум». Изучение востребованности и доступности социальных услуг для ключевых групп населения: ЛЖВ и туберкулезных больных. — 2020. — С. 12–13.

For citation

Baiyzbekova E.A. Gender aspects of treatment adherence to tuberculosis in Kyrgyzstan. Scientific and practical journal “Health care of Kyrgyzstan 2026, No.1, p. 95-101. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.11.95.101

Кыргызча
Авторлор жөнүндө

Байызбекова Элмира Алчынбековна, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун Айлана-чөйрөнү коргоо медицинасы, адам экологиясы жана тамактануу борборунун Ден соолуктун чыңдоо боюнча адиси, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Шилтемелер

1. Ибраимова А., Кадыралиева А., Косимова Д., Ибраева Г., Аблезова М. Оценка влияния социоэкономических факторов, включая гендерные аспекты, на своевременность диагностики и приверженность к лечению ТБ пациентов в Кыргызской Республике // Здравоохранение Кыргызстана. — 2018. — № 4. — С. 19–26.

2. Ким Т. М., Чубаков Т. Ч. Факторы, влияющие на сроки установления диагноза туберкулеза легких // Символ науки. — 2016. — № 10–3. — С. 114–119. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/faktory-vliyayuschie-na-sroki-ustanovleniya-diagnoza- tuberkuleza-legkih/viewer

3. Корецкая Н. М., Наркевич А. А., Наркевич А. Н. Гендерные особенности впервые выявленного инфильтративного тубер кулеза легких // Пульмонология. — 2014. — № 1. — С. 77–80. DOI: https://doi.org/10.18093/0869-0189-2014-0-1-77-80 URL: https://journal.pulmonology.ru/pulm/article/view/199/198?locale=ru_RU

4. Матвеева Н. Ю. Проблемы приверженности к лечению в клинике туберкулеза // Бюллетень медицинских Интернет-кон ференций. — 2012. — Т. 2, № 2. — С. 73. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/problemy-priverzhennosti-k-lecheniyu-v-klinike-tuberkuleza/viewer

5. Morisky D. E., Green L. W., Levine D. M. Concurrent and predictive validity of a self-reported measure of medication adherence // Medical Care. — 1986. — Vol. 24, No. 1. — P. 67–74. URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3945130/

6. Рыжков С. И., Шовкун Л. А., Глебова О. А. Факторы, влияющие на приверженность к лечению больных туберкулезом // Главный врач Юга России. — 2022. — № 2 (54). — С. 72–74. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/faktory-vliyayuschie-na- priverzhennost-k-lecheniyu-bolnyh-tuberkulezom/viewer

7. Всемирная организация здравоохранения. Глобальный отчет о туберкулезе 2024. URL: https://www.who.int/publications /i/item/9789240101531

8. Глобальный фонд. Техническая записка «Туберкулез, гендер и права человека». — 2020. URL: https:// resources.theglob alfund.org/media/14560/cr_tuberculosis-human-rights-gender-equality_technical-briefing-note_ru.pdf

9. Министерство здравоохранения КР; Национальный центр фтизиатрии МЗ КР. Клиническое руководство по психологическому сопровождению лиц с туберкулезом. — Бишкек, 2018. URL: http://tbcenter.kg/media/book/2022/07/21/klinicheskoe -rukovodstvo-po-psikhologicheskomu-soprovozhdeniiu.pdf

10. Национальный статистический комитет КР. Гендерные аспекты здравоохранения. — 2023. URL: https://stat.gov.kg/ media/files/43c7c660-e4c3-4e29-9694-5453fd024a4d.doc

11. ОФ «ДООР». Проект USAID «Поддержка пациентов с туберкулезом». Бюллетень. — Апрель 2022. URL: https://www.door media.kg/bulletin-0322 ОФ «ДООР». Проект USAID «Поддержка пациентов с туберкулезом». Гендерные аспекты в выявлении и лечении тубер кулеза. — Апрель 2022. URL: https://hivtbcc.kg/2022/05/23/426-gendernye-aspekty-v-vyjavlenii-i-lechenii-tuberkuleza/

12. ОО «Социум». Изучение востребованности и доступности социальных услуг для ключевых групп населения: ЛЖВ и туберкулезных больных. — 2020. — С. 12–13.

Цитата үчүн

Байызбекова Э.А. Кыргызстанда кургак учукка дарылоого берилгендиктин гендердик өзгөчөлүктөрү. Кыргызстандын саламаттык сактоо илимий-практикалык журналы 2026, № 1, б. 95-101. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.11.95.101

Көрүүлөр: 34
Copyright MAXXmarketing GmbH
JoomShopping Download & Support