Кыргызстандын Саламаттык Сактоо
Zdravoohraneniye Kyrgyzstana

ISSN 1694-8068 (Print)

ISSN 1694-805X (Online)

Кыргыз Республикасындагы кызамык жана кызылча оорусунун тенденциялары жана динамикасы (2002–2025-жж.)

Кыргыз Республикасындагы кызамык жана кызылча оорусунун тенденциялары жана динамикасы (2002–2025-жж.)
Полный текст Full text  

Корутунду

Киришүү. Кызамык жана кызылча көп жылдан бери колдонулуп келе жаткан вакциналарга карабастан, саламаттык сактоо системасы үчүн маанилүү инфекциялар бойдон калууда. Акыркы жылдары Европанын жана Борбордук Азиянын бир катар өлкөлөрүндө кызамыктын кө- бөйүшү байкалган, бул калктын эмдөө деңгээлинин туруксуздугу жана COVID-19 пандемиясы учурунда пландуу иммундаштыруу иштеринин бузулушу менен шартталган. Кыргызстандагы эпидемиологиялык кырдаалды талдоо ДСУнун аймактык элиминация максаттарына жетүү үчүн өзгөчө мааниге ээ. Изилдөөнүн максаты — 2002-2025-жылдар аралыгында Кыргыз Республикасындагы кызамык жана кызылча менен ооруу динамикасын баалоо жана эмдөө деңгээлинин эпидемиялык процесске тийгизген таасирин аныктоо. Материалдар жана ыкмалар. Ретроспективдүү эпидемиологиялык изилдөө жүргүзүлүп, расмий улуттук статистикалык маалыматтар колдонулду. Жылдык интенсивдүү көрсөткүчтөр, эпидемиялар аралык өзгөрүүлөр жана эпидемиялык көтөрүлүүлөр талданды. Кызамык вирусунун генотиптештирүүсү ДСУ аккредитацияланган референс-лабораториясында жүргүзүлгөн. Жыйынтыктар. Изилденген мезгил ичинде кызамык боюнча төрт ири эпидемиялык көтөрүлүү катталды: 2011, 2014-2015, 2018-2019 жана 2023-2025-жылдары. Эң чоң эпидемия 2014-2015-жылдары болуп, 100 000 калкка 297,7 учур туура келип, чет өлкөдөн алып келинген D8 генотипинин өлкө аймагында таралышы менен мүнөздөлгөн. 2023-2024-жылдардагы өсүш вирусунун бир нече генетикалык варианттарынын жайылышы менен коштолгон. Эпидемиялар аралык мезгилдерде оорунун төмөн деңгээлде болушу эмдөөнүн жетишсиздиги менен шартталган кабыл алуучу топтордун топтолушун көрсөттү. Кызылча боюнча узак мөөнөттүү төмөндөө тенденциясы байкалган, 2010-жылдан кийин көбүнчө спорадикалык учурлар гана катталган, бул инфекциянын элиминациясына жакындыкты билдирет. Кызамык эпидемияларынын негизги факторлору — жетишсиз эмдөө деңгээли, миграциялык кыймыл жана COVID-19 пандемиясынын кесепеттери. Корутунду. Кыргызстан кызылчаны элиминациялоо босогосуна жакындады; кызамыктын туруктуу элиминациясына жетүү үчүн эмдөө деңгээлин ≥95 % сактоо, эпидемиологиялык көзөмөлдү күчөтүү жана вирус штаммдарынын молекулярдык мониторингин жүргүзүү зарыл.

Авторлор жөнүндө

Даданова Гулзада Сапарбековна, врач-эпидемиолог, Республиканский центр иммунопрофилактики Министерства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская Республика

Нурматов Зуридин Шарипович, доктор медицинских наук, руководитель Научно-практического центра по контролю вирусных инфекций Национального института общественного здоровья, Бишкек, Кыргызская Республика

Ишенапысова Гульбара Сатыгуловна, директор Республиканского центра иммунопрофилактики Министерства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская Республика

Жумагулова Гульнара Джумадыловна, заместитель директора Республиканского центра иммунопрофилактики, Бишкек, Кыргызская Республика

Dadanova Gulzada Saparbekovna, epidemiologist, Republican Center for Immunoprophylaxis of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Nurmatov Zuridin Sharipovich, Doctor of Medical Sciences, Senior Researcher, Head of the Scientific and Practical Center for the Control of Viral Infections of the National Institute of Public Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Ishenapysova Gulbara Satygulovna, Director of the Republican Center for Immunoprophylaxis of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Zhumagulova Gulnara Dzhumadylovna, Deputy Director of the Republican Center for Immunoprophylaxis, Bishkek, Kyrgyz Republic

Даданова Гүлзада Сапарбековна, эпидемиолог, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Республикалык иммунопрофилактика борборунун кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Нурматов Зуридин Шарипович, медицина илимдеринин доктору, улук илимий кызматкер, Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун Вирустук инфекцияларды көзөмөлдөө боюнча илимий-практикалык борборунун жетекчиси, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Ишенапысова Гүлбара Сатыгуловна, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Республикалык иммунопрофилактика борборунун директору, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Жумагулова Гүлнара Жумадыловна, Республикалык иммунопрофилактика борборунун директорунун орун басары, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Шилтемелер

1. World Health Organization. Руководство ВОЗ по лабораторной диагностике кори и краснухи. 2007;

2. EXECUTIVE BOARD EB125/4 125th Session Global elimination of measles Report by the Secretariat. 2009;

3. Minta AA, Ferrari M, Antoni S, Lambert B, Sayi TS, Hsu CH, et al. Progress Toward Measles Elimination — Worldwide, 2000- 2023. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2024 Nov 14;73(45):1036-42.

4. European Region reports highest number of measles cases in more than 25 years - UNICEF, WHO/Europe [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 8]. Available from: https://www.who.int/europe/news/item/13-03-2025-european-region-reports-highest-number-of- measles-cases-in-more-than-25-years---unicef--who-europe

5. In Focus: From surviving to thriving Supporting health and well-being throughout childhood and adolescence in Europe and Central Asia.

6. Kyrgyzstan: WHO and UNICEF estimates of immunization coverage: 2023 revision. 2024;

7. Popova AY, Smirnov VS, Egorova SA, Nurmatov ZS, Milichkina AM, Drozd IV, et al. Collective Immunity to the Measles, Mumps, and Rubella Viruses in the Kyrgyz Population. Vaccines (Basel) [Internet]. 2025 Mar 1 [cited 2025 Nov 9];13(3):249. Available from: https://www.mdpi.com/2076-393X/13/3/249/htm

8. Andrus JK, Rota PA, Papania M, Bahl S, Durrheim DN, Kretsinger K, et al. Progress and Challenges in Measles and Rubella Elimination in the WHO European Region. Vaccines 2024, Vol 12, Page 696 [Internet]. 2024 Jun 20 [cited 2025 Nov 13];12(6): 696. Available from: https://www.mdpi.com/2076-393X/12/6/696/htm

9. Grant GB, Masresha BG, Moss WJ, Mulders MN, Rota PA, Omer SB, et al. Accelerating measles and rubella elimination through research and innovation - Findings from the Measles & Rubella Initiative research prioritization process, 2016. Vaccine [Internet]. 2019 Sep 10 [cited 2025 Nov 9];37(38):5754. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7412823/

10. Crowcroft NS, Minta AA, Antoni S, Ho LL, Perea W, Mulders MN, et al. Global challenges and solutions to achieving and sus- taining measles and rubella elimination. Revista Panamericana de Salud Pública [Internet]. 2024 [cited 2025 Nov 9];48:e90. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11648097/

11. Winter AK, Lambert B, Klein D, Klepac P, Papadopoulos T, Truelove S, et al. Feasibility of measles and rubella vaccination pro grammes for disease elimination: a modelling study. Lancet Glob Health [Internet]. 2022 Oct 1 [cited 2025 Nov 9];10(10). Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9557212/

12. Central Asia is a hot spot for measles - WHO data | Eurasianet [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 8]. Available from:https://eurasia net.org/central-asia-is-a-hot-spot-for-measles-who-data

1. World Health Organization. Руководство ВОЗ по лабораторной диагностике кори и краснухи. 2007;

2. EXECUTIVE BOARD EB125/4 125th Session Global elimination of measles Report by the Secretariat. 2009;

3. Minta AA, Ferrari M, Antoni S, Lambert B, Sayi TS, Hsu CH, et al. Progress Toward Measles Elimination — Worldwide, 2000- 2023. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2024 Nov 14;73(45):1036-42.

4. European Region reports highest number of measles cases in more than 25 years - UNICEF, WHO/Europe [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 8]. Available from: https://www.who.int/europe/news/item/13-03-2025-european-region-reports-highest-number-of- measles-cases-in-more-than-25-years---unicef--who-europe

5. In Focus: From surviving to thriving Supporting health and well-being throughout childhood and adolescence in Europe and Central Asia.

6. Kyrgyzstan: WHO and UNICEF estimates of immunization coverage: 2023 revision. 2024;

7. Popova AY, Smirnov VS, Egorova SA, Nurmatov ZS, Milichkina AM, Drozd IV, et al. Collective Immunity to the Measles, Mumps, and Rubella Viruses in the Kyrgyz Population. Vaccines (Basel) [Internet]. 2025 Mar 1 [cited 2025 Nov 9];13(3):249. Available from: https://www.mdpi.com/2076-393X/13/3/249/htm

8. Andrus JK, Rota PA, Papania M, Bahl S, Durrheim DN, Kretsinger K, et al. Progress and Challenges in Measles and Rubella Elimination in the WHO European Region. Vaccines 2024, Vol 12, Page 696 [Internet]. 2024 Jun 20 [cited 2025 Nov 13];12(6): 696. Available from: https://www.mdpi.com/2076-393X/12/6/696/htm

9. Grant GB, Masresha BG, Moss WJ, Mulders MN, Rota PA, Omer SB, et al. Accelerating measles and rubella elimination through research and innovation - Findings from the Measles & Rubella Initiative research prioritization process, 2016. Vaccine [Internet]. 2019 Sep 10 [cited 2025 Nov 9];37(38):5754. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7412823/

10. Crowcroft NS, Minta AA, Antoni S, Ho LL, Perea W, Mulders MN, et al. Global challenges and solutions to achieving and sus- taining measles and rubella elimination. Revista Panamericana de Salud Pública [Internet]. 2024 [cited 2025 Nov 9];48:e90. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11648097/

11. Winter AK, Lambert B, Klein D, Klepac P, Papadopoulos T, Truelove S, et al. Feasibility of measles and rubella vaccination pro grammes for disease elimination: a modelling study. Lancet Glob Health [Internet]. 2022 Oct 1 [cited 2025 Nov 9];10(10). Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9557212/

12. Central Asia is a hot spot for measles - WHO data | Eurasianet [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 8]. Available from:https://eurasia net.org/central-asia-is-a-hot-spot-for-measles-who-data

1. World Health Organization. Руководство ВОЗ по лабораторной диагностике кори и краснухи. 2007;

2. EXECUTIVE BOARD EB125/4 125th Session Global elimination of measles Report by the Secretariat. 2009;

3. Minta AA, Ferrari M, Antoni S, Lambert B, Sayi TS, Hsu CH, et al. Progress Toward Measles Elimination — Worldwide, 2000- 2023. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2024 Nov 14;73(45):1036-42.

4. European Region reports highest number of measles cases in more than 25 years - UNICEF, WHO/Europe [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 8]. Available from: https://www.who.int/europe/news/item/13-03-2025-european-region-reports-highest-number-of- measles-cases-in-more-than-25-years---unicef--who-europe

5. In Focus: From surviving to thriving Supporting health and well-being throughout childhood and adolescence in Europe and Central Asia.

6. Kyrgyzstan: WHO and UNICEF estimates of immunization coverage: 2023 revision. 2024;

7. Popova AY, Smirnov VS, Egorova SA, Nurmatov ZS, Milichkina AM, Drozd IV, et al. Collective Immunity to the Measles, Mumps, and Rubella Viruses in the Kyrgyz Population. Vaccines (Basel) [Internet]. 2025 Mar 1 [cited 2025 Nov 9];13(3):249. Available from: https://www.mdpi.com/2076-393X/13/3/249/htm

8. Andrus JK, Rota PA, Papania M, Bahl S, Durrheim DN, Kretsinger K, et al. Progress and Challenges in Measles and Rubella Elimination in the WHO European Region. Vaccines 2024, Vol 12, Page 696 [Internet]. 2024 Jun 20 [cited 2025 Nov 13];12(6): 696. Available from: https://www.mdpi.com/2076-393X/12/6/696/htm

9. Grant GB, Masresha BG, Moss WJ, Mulders MN, Rota PA, Omer SB, et al. Accelerating measles and rubella elimination through research and innovation - Findings from the Measles & Rubella Initiative research prioritization process, 2016. Vaccine [Internet]. 2019 Sep 10 [cited 2025 Nov 9];37(38):5754. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7412823/

10. Crowcroft NS, Minta AA, Antoni S, Ho LL, Perea W, Mulders MN, et al. Global challenges and solutions to achieving and sus- taining measles and rubella elimination. Revista Panamericana de Salud Pública [Internet]. 2024 [cited 2025 Nov 9];48:e90. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11648097/

11. Winter AK, Lambert B, Klein D, Klepac P, Papadopoulos T, Truelove S, et al. Feasibility of measles and rubella vaccination pro grammes for disease elimination: a modelling study. Lancet Glob Health [Internet]. 2022 Oct 1 [cited 2025 Nov 9];10(10). Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9557212/

12. Central Asia is a hot spot for measles - WHO data | Eurasianet [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 8]. Available from:https://eurasia net.org/central-asia-is-a-hot-spot-for-measles-who-data

Для цитирования

Даданова Г.С., Нурматов З.Ш., Ишенапысова Г.С., Жумагулова Г.Ж. Тенденции и динамика кори и краснухи в Кыргызской Республике (2002–2025 гг.). Научно-практический журнал «Здравоохранение Кыргызстана» 2026, № 1, с. 62-69. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.7.62.69

For citation

Dadanova G.S., Nurmatov Z.Sh., Ishenapysova G.S., Zhu - magulova G.J. Trends and Dynamics of Measles and Rubel la in the Kyrgyz Republic (2002–2025). Scientific and practical journal “Health care of Kyrgyzstan” 2026, No.1, p. 62- 69. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.7.62.69

Цитата үчүн

Даданова Г.С., Нурматов З.Ш., Ишенапысова Г.С., Жумагулова Г.Ж. Кыргыз Республикасындагы кызамык жана кызылча оорусунун тенденциялары жана динамикасы (2002–2025-жж.). Кыргызстандын саламаттык сактоо
илимий-практикалык журналы 2026, № 1, б. 62-69. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.7.62.69

Авторлор Даданова Г.С., Ишенапысова Г.С., Жумагулова Г.Ж. , Нурматов З.Ш.
Ссылка doi.org https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.7.62.69
Беттер 62-69
Негизги сөздөр Вакцина, Эпидемиология, Инфекция, Кызамык, Оорулуулугу, Элиминация, Вирусту генотиптөө
Орусча
Об авторах

Даданова Гулзада Сапарбековна, врач-эпидемиолог, Республиканский центр иммунопрофилактики Министерства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская Республика

Нурматов Зуридин Шарипович, доктор медицинских наук, руководитель Научно-практического центра по контролю вирусных инфекций Национального института общественного здоровья, Бишкек, Кыргызская Республика

Ишенапысова Гульбара Сатыгуловна, директор Республиканского центра иммунопрофилактики Министерства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская Республика

Жумагулова Гульнара Джумадыловна, заместитель директора Республиканского центра иммунопрофилактики, Бишкек, Кыргызская Республика

Полный текст

PDF (RUS)

Список литературы

1. World Health Organization. Руководство ВОЗ по лабораторной диагностике кори и краснухи. 2007;

2. EXECUTIVE BOARD EB125/4 125th Session Global elimination of measles Report by the Secretariat. 2009;

3. Minta AA, Ferrari M, Antoni S, Lambert B, Sayi TS, Hsu CH, et al. Progress Toward Measles Elimination — Worldwide, 2000- 2023. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2024 Nov 14;73(45):1036-42.

4. European Region reports highest number of measles cases in more than 25 years - UNICEF, WHO/Europe [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 8]. Available from: https://www.who.int/europe/news/item/13-03-2025-european-region-reports-highest-number-of- measles-cases-in-more-than-25-years---unicef--who-europe

5. In Focus: From surviving to thriving Supporting health and well-being throughout childhood and adolescence in Europe and Central Asia.

6. Kyrgyzstan: WHO and UNICEF estimates of immunization coverage: 2023 revision. 2024;

7. Popova AY, Smirnov VS, Egorova SA, Nurmatov ZS, Milichkina AM, Drozd IV, et al. Collective Immunity to the Measles, Mumps, and Rubella Viruses in the Kyrgyz Population. Vaccines (Basel) [Internet]. 2025 Mar 1 [cited 2025 Nov 9];13(3):249. Available from: https://www.mdpi.com/2076-393X/13/3/249/htm

8. Andrus JK, Rota PA, Papania M, Bahl S, Durrheim DN, Kretsinger K, et al. Progress and Challenges in Measles and Rubella Elimination in the WHO European Region. Vaccines 2024, Vol 12, Page 696 [Internet]. 2024 Jun 20 [cited 2025 Nov 13];12(6): 696. Available from: https://www.mdpi.com/2076-393X/12/6/696/htm

9. Grant GB, Masresha BG, Moss WJ, Mulders MN, Rota PA, Omer SB, et al. Accelerating measles and rubella elimination through research and innovation - Findings from the Measles & Rubella Initiative research prioritization process, 2016. Vaccine [Internet]. 2019 Sep 10 [cited 2025 Nov 9];37(38):5754. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7412823/

10. Crowcroft NS, Minta AA, Antoni S, Ho LL, Perea W, Mulders MN, et al. Global challenges and solutions to achieving and sus- taining measles and rubella elimination. Revista Panamericana de Salud Pública [Internet]. 2024 [cited 2025 Nov 9];48:e90. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11648097/

11. Winter AK, Lambert B, Klein D, Klepac P, Papadopoulos T, Truelove S, et al. Feasibility of measles and rubella vaccination pro grammes for disease elimination: a modelling study. Lancet Glob Health [Internet]. 2022 Oct 1 [cited 2025 Nov 9];10(10). Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9557212/

12. Central Asia is a hot spot for measles - WHO data | Eurasianet [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 8]. Available from:https://eurasia net.org/central-asia-is-a-hot-spot-for-measles-who-data

Для цитирования

Даданова Г.С., Нурматов З.Ш., Ишенапысова Г.С., Жумагулова Г.Ж. Тенденции и динамика кори и краснухи в Кыргызской Республике (2002–2025 гг.). Научно-практический журнал «Здравоохранение Кыргызстана» 2026, № 1, с. 62-69. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.7.62.69

Англисче
About authors

Dadanova Gulzada Saparbekovna, epidemiologist, Republican Center for Immunoprophylaxis of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Nurmatov Zuridin Sharipovich, Doctor of Medical Sciences, Senior Researcher, Head of the Scientific and Practical Center for the Control of Viral Infections of the National Institute of Public Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Ishenapysova Gulbara Satygulovna, Director of the Republican Center for Immunoprophylaxis of the Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Zhumagulova Gulnara Dzhumadylovna, Deputy Director of the Republican Center for Immunoprophylaxis, Bishkek, Kyrgyz Republic

Full text

PDF (RUS)

References

1. World Health Organization. Руководство ВОЗ по лабораторной диагностике кори и краснухи. 2007;

2. EXECUTIVE BOARD EB125/4 125th Session Global elimination of measles Report by the Secretariat. 2009;

3. Minta AA, Ferrari M, Antoni S, Lambert B, Sayi TS, Hsu CH, et al. Progress Toward Measles Elimination — Worldwide, 2000- 2023. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2024 Nov 14;73(45):1036-42.

4. European Region reports highest number of measles cases in more than 25 years - UNICEF, WHO/Europe [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 8]. Available from: https://www.who.int/europe/news/item/13-03-2025-european-region-reports-highest-number-of- measles-cases-in-more-than-25-years---unicef--who-europe

5. In Focus: From surviving to thriving Supporting health and well-being throughout childhood and adolescence in Europe and Central Asia.

6. Kyrgyzstan: WHO and UNICEF estimates of immunization coverage: 2023 revision. 2024;

7. Popova AY, Smirnov VS, Egorova SA, Nurmatov ZS, Milichkina AM, Drozd IV, et al. Collective Immunity to the Measles, Mumps, and Rubella Viruses in the Kyrgyz Population. Vaccines (Basel) [Internet]. 2025 Mar 1 [cited 2025 Nov 9];13(3):249. Available from: https://www.mdpi.com/2076-393X/13/3/249/htm

8. Andrus JK, Rota PA, Papania M, Bahl S, Durrheim DN, Kretsinger K, et al. Progress and Challenges in Measles and Rubella Elimination in the WHO European Region. Vaccines 2024, Vol 12, Page 696 [Internet]. 2024 Jun 20 [cited 2025 Nov 13];12(6): 696. Available from: https://www.mdpi.com/2076-393X/12/6/696/htm

9. Grant GB, Masresha BG, Moss WJ, Mulders MN, Rota PA, Omer SB, et al. Accelerating measles and rubella elimination through research and innovation - Findings from the Measles & Rubella Initiative research prioritization process, 2016. Vaccine [Internet]. 2019 Sep 10 [cited 2025 Nov 9];37(38):5754. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7412823/

10. Crowcroft NS, Minta AA, Antoni S, Ho LL, Perea W, Mulders MN, et al. Global challenges and solutions to achieving and sus- taining measles and rubella elimination. Revista Panamericana de Salud Pública [Internet]. 2024 [cited 2025 Nov 9];48:e90. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11648097/

11. Winter AK, Lambert B, Klein D, Klepac P, Papadopoulos T, Truelove S, et al. Feasibility of measles and rubella vaccination pro grammes for disease elimination: a modelling study. Lancet Glob Health [Internet]. 2022 Oct 1 [cited 2025 Nov 9];10(10). Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9557212/

12. Central Asia is a hot spot for measles - WHO data | Eurasianet [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 8]. Available from:https://eurasia net.org/central-asia-is-a-hot-spot-for-measles-who-data

For citation

Dadanova G.S., Nurmatov Z.Sh., Ishenapysova G.S., Zhu - magulova G.J. Trends and Dynamics of Measles and Rubel la in the Kyrgyz Republic (2002–2025). Scientific and practical journal “Health care of Kyrgyzstan” 2026, No.1, p. 62- 69. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.7.62.69

Кыргызча
Авторлор жөнүндө

Даданова Гүлзада Сапарбековна, эпидемиолог, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Республикалык иммунопрофилактика борборунун кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Нурматов Зуридин Шарипович, медицина илимдеринин доктору, улук илимий кызматкер, Улуттук коомдук саламаттыкты сактоо институтунун Вирустук инфекцияларды көзөмөлдөө боюнча илимий-практикалык борборунун жетекчиси, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Ишенапысова Гүлбара Сатыгуловна, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Республикалык иммунопрофилактика борборунун директору, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Жумагулова Гүлнара Жумадыловна, Республикалык иммунопрофилактика борборунун директорунун орун басары, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Шилтемелер

1. World Health Organization. Руководство ВОЗ по лабораторной диагностике кори и краснухи. 2007;

2. EXECUTIVE BOARD EB125/4 125th Session Global elimination of measles Report by the Secretariat. 2009;

3. Minta AA, Ferrari M, Antoni S, Lambert B, Sayi TS, Hsu CH, et al. Progress Toward Measles Elimination — Worldwide, 2000- 2023. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2024 Nov 14;73(45):1036-42.

4. European Region reports highest number of measles cases in more than 25 years - UNICEF, WHO/Europe [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 8]. Available from: https://www.who.int/europe/news/item/13-03-2025-european-region-reports-highest-number-of- measles-cases-in-more-than-25-years---unicef--who-europe

5. In Focus: From surviving to thriving Supporting health and well-being throughout childhood and adolescence in Europe and Central Asia.

6. Kyrgyzstan: WHO and UNICEF estimates of immunization coverage: 2023 revision. 2024;

7. Popova AY, Smirnov VS, Egorova SA, Nurmatov ZS, Milichkina AM, Drozd IV, et al. Collective Immunity to the Measles, Mumps, and Rubella Viruses in the Kyrgyz Population. Vaccines (Basel) [Internet]. 2025 Mar 1 [cited 2025 Nov 9];13(3):249. Available from: https://www.mdpi.com/2076-393X/13/3/249/htm

8. Andrus JK, Rota PA, Papania M, Bahl S, Durrheim DN, Kretsinger K, et al. Progress and Challenges in Measles and Rubella Elimination in the WHO European Region. Vaccines 2024, Vol 12, Page 696 [Internet]. 2024 Jun 20 [cited 2025 Nov 13];12(6): 696. Available from: https://www.mdpi.com/2076-393X/12/6/696/htm

9. Grant GB, Masresha BG, Moss WJ, Mulders MN, Rota PA, Omer SB, et al. Accelerating measles and rubella elimination through research and innovation - Findings from the Measles & Rubella Initiative research prioritization process, 2016. Vaccine [Internet]. 2019 Sep 10 [cited 2025 Nov 9];37(38):5754. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7412823/

10. Crowcroft NS, Minta AA, Antoni S, Ho LL, Perea W, Mulders MN, et al. Global challenges and solutions to achieving and sus- taining measles and rubella elimination. Revista Panamericana de Salud Pública [Internet]. 2024 [cited 2025 Nov 9];48:e90. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11648097/

11. Winter AK, Lambert B, Klein D, Klepac P, Papadopoulos T, Truelove S, et al. Feasibility of measles and rubella vaccination pro grammes for disease elimination: a modelling study. Lancet Glob Health [Internet]. 2022 Oct 1 [cited 2025 Nov 9];10(10). Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9557212/

12. Central Asia is a hot spot for measles - WHO data | Eurasianet [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 8]. Available from:https://eurasia net.org/central-asia-is-a-hot-spot-for-measles-who-data

Цитата үчүн

Даданова Г.С., Нурматов З.Ш., Ишенапысова Г.С., Жумагулова Г.Ж. Кыргыз Республикасындагы кызамык жана кызылча оорусунун тенденциялары жана динамикасы (2002–2025-жж.). Кыргызстандын саламаттык сактоо
илимий-практикалык журналы 2026, № 1, б. 62-69. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.7.62.69

Көрүүлөр: 36
Copyright MAXXmarketing GmbH
JoomShopping Download & Support