Кыргыз Республикасындагы крви жана COVID-19дун эпидемиологиялык өзгөчөлүктөрү

Нуридинова Ж. Н.

Ысламова Б.М.

Нурматов З.Ш.

https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.15.124.130

Кыргыз Республикасындагы крви жана COVID-19дун эпидемиологиялык өзгөчөлүктөрү

Полный текст Full text

PDF (RUS)

Корутунду Авторлор жөнүндө Шилтемелер

Корутунду

Киришүү. Курч респиратордук вирустук инфекциялар салттуу түрдө дүйнөдө эң кеңири таралган жугуштуу оорулардын катарына кирет жана жыл сайын жалпы оорулардын олуттуу үлүшүн түзөт. Изилдөөнүн максаты- Кыргыз Республикасында сасык тумоо жана курч респиратордук вирустук инфекция-19 эпидемиологиялык өзгөчө- лүктөрүн изилдөө. Материалдар жана ыкмалар. Изилдөөнүн материалдары жана ыкмалары оорулардын алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл департаментинин КРВИ жана сасык тумоо жана COVID‑19 оорулары боюнча 2020-2025-жылдар аралыгындагы отчеттук материалдары болгон. Ошондой эле Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин электрондук саламаттык сактоо борборунун жана коронавирус инфекциясына каршы күрөшүү боюнча республикалык штабдын отчеттук маалыматтары болду. Жыйынтыктар жана талкуулар. COVID‑19 пандемиясынын мезгилинде КРВИ жана сасык тумоонун үлүшү убактылуу төмөндөгөн, бул респиратордук оорулардын түзүмүнүн өзгөрүшү, жаңы инфекциянын пайда болушу жана карантиндик иш-чаралардын таасири менен байланышкан. Кыргыз Республикасында коронавирус оорусунун динамикасы эпидемиялык процесстин этаптуулугун жана гетерогендүүлүгүн чагылдырган көрүнүп турган төрт толкун структурасы менен мүнөздөлөт. Балдардын COVID‑19 оорусунун деңгээли чоң кишилерге салыштырмалуу төмөн экендиги белгиленди, бул сероэпидемиологиялык изилдөөлөрдүн жыйынтыгы менен тастыкталат, ошентип 0-9 жаш курагында коронавирусуна каршы антителолор пандемиянын башталышында 16,5% болгон жана изилдөөнүн ар бир этабы менен 79,9% га чейин көбөйгөн. Жыйынтык. Калктын жалпы ооруга чалдыгуусунда курч респиратордук вирустук инфекциянын жана сасык тумоонун үлүшүнүн динамикасы байкалган мезгилде 60-77% ды түзөт. Кыргызстандагы COVID-19 пандемиясынын өнүгүү динамикасы дүйнөлүк пандемиялык тенденциялар менен окшош болгон.

Авторлор жөнүндө

Нуридинова Жанылай Нуридиновна, аспирант, научный сотрудник Национального института общественного здоровья Министерства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская Республика

Ысламова Бубурабия Махаматражаповна, врач-эпидемиолог Национального института общественного здоровья Министерства здравоохранения, Бишкек, Кыргызская Республика

Нурматов Зуридин Шарипович, доктор медицинских наук, руководитель Научно-практического центра по контролю вирусных инфекций Национального института общественного здоровья, Бишкек, Кыргызская Республика

Nuridinova Zhanylai Nuridinovna, Postgraduate student, research fellow at the National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Yslamova Buburabiya Mahamatrazhapovna, Epidemiologist, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Nurmatov Zuridin Sharipovich, Doctor of Medical Sciences, Senior Researcher, Head of the Scientific and Practical Center for the Control of Viral Infections of the National Institute of Public Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Нуридинова Жанылай Нуридиновна, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун аспиранты, илимий кызматкери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Ысламова Бубурабия Махаматражаповна, Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институтунун эпидемиолог дарыгери, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Нурматов Зуридин Шарипович, медицина илимдеринин доктору, Коомдук саламаттыкты сактоо боюнча улуттук институттун Вирустук инфекцияларды көзөмөлдөө боюнча илимий-практикалык борборунун башчысы, Бишкек, Кыргыз Республикасы

Шилтемелер

1. Грипп и ОРВИ: актуальная проблема современности. II Всероссийская научно-практическая конференция с междуна родным участием «Социально значимые и особо опасные инфекционные заболевания». «Эффективная фармакотерапия. Эпидемиология и инфекции". 2015. №1 (3). С. 6-13.

2. Ларина В. Н., Захарова М. И., Беневская В. Ф., Головко М. Г., Соловьев С. С. Острые респираторные вирусные инфекции и грипп: этиология, диагностика и алгоритм лечения //Российский медицинский журнал. Медицинское обозрение. 2019. №3. 9(I). С.18-23

3. World Health Organization (WHO). Coronavirus disease (COVID-19) Situation Report – 51, 2020. [Электронный ресурс]. URL: https://www.who.int/publications/m/item/situation-report---51

4. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Science Brief: SARS-CoV-2 Transmission, 2021. [Электронный ресурс]. URL: https://stacks.cdc.gov/view/cdc/105949

5. Harrison S., Lin T. Coronavirus disease 2019 (COVID-19): Epidemiology, virology, and prevention. New England Journal of Medicine, 2020.

6. Оперативная сводка Министерство здравоохранения Кыргызской Республики [Operational summary of the Ministry of Health of the Kyrgyz Republic] [Электронный ресурс]. URL: https://new.med.kg/

7. Ismailova S., et al. COVID-19 in Kyrgyzstan: Challenges and Public Health Response. Central Asian Journal of Global Health, 2021.

8. Baden L. et al. Efficacy and Safety of the mRNA-1273 SARS-CoV-2 Vaccine. New England Journal of Medicine, 2021. 9. WHO. COVID-19 Vaccination Global Overview, 2022. [Электронный ресурс]. URL:https://www.who.int/publications/i/ item/9789240062726

10. Нурматов З. Ш. Дозорный эпидемиологический надзор за гриппом и острой респираторной вирусной инфекцией в Кыр гызской Республике // Наука и новые технологии. 2013. №3. С. 85-89.

11. Nuridinova Zh., Nurmatov Z., Kuchuk T., Kasymbekova K. Dynamics of the development of the epidemic of coronavirus infection and assessment of population immunity to SARS-COV-2 in the territory of the Kyrgyz Republic/ Zh. Nuridinova, Z. Nurmatov, T. Kuchuk, K. Kasymbekova // Heart Vessels Transplant 2024.- № 8: doi: 10.24969/hvt.2023.455)

4. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Science Brief: SARS-CoV-2 Transmission, 2021. [Электронный ресурс]. URL: https://stacks.cdc.gov/view/cdc/105949

5. Harrison S., Lin T. Coronavirus disease 2019 (COVID-19): Epidemiology, virology, and prevention. New England Journal of Medicine, 2020.

7. Ismailova S., et al. COVID-19 in Kyrgyzstan: Challenges and Public Health Response. Central Asian Journal of Global Health, 2021.

4. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Science Brief: SARS-CoV-2 Transmission, 2021. [Электронный ресурс]. URL: https://stacks.cdc.gov/view/cdc/105949

5. Harrison S., Lin T. Coronavirus disease 2019 (COVID-19): Epidemiology, virology, and prevention. New England Journal of Medicine, 2020.

7. Ismailova S., et al. COVID-19 in Kyrgyzstan: Challenges and Public Health Response. Central Asian Journal of Global Health, 2021.

Негизги сөздөр

Пандемия , Эпидемиология , Коронавирус , Инфекция , Оорулуулугу

Для цитирования

Нуридинова Ж.Н., Ысламова Б.М., Нурматов З.Ш. Эпидемиологические особенности ОРВИ и COVID-19 в Кыргызской Республике. Научно-практический журнал «Здравоохранение Кыргызстана» 2026, № 1, с. 124-130. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.15.124.130

For citation

Nuridinova Zh.N.,Yslamova B.M., Nurmatov Z.Sh. Epidemiological features of ARVI and COVID-19 in the Kyrgyz Republic. Scientific and practical journal “Health care of Kyrgyzstan” 2026, No. 1, p. 124-130. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.15.124.130

Цитата үчүн

Нуридинова Ж.Н., Ысламова Б.М., Нурматов З.Ш. Кыргыз Республикасындагы КРВИ жана COVID-19дун эпидемиологиялык өзгөчөлүктөрү. Кыргызстандын саламаттык сактоо илимий-практикалык журналы 2026, № 1, б. 124-130. https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.15.124.130

Авторлор Нуридинова Ж. Н. , Ысламова Б.М., Нурматов З.Ш.

Ссылка doi.org https://dx.doi.org/10.51350/zdravkg2026.1.3.15.124.130

Беттер 124-130

Негизги сөздөр Пандемия, Эпидемиология, Коронавирус, Инфекция, Оорулуулугу

Орусча

Об авторах

Полный текст

PDF (RUS)

Список литературы

4. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Science Brief: SARS-CoV-2 Transmission, 2021. [Электронный ресурс]. URL: https://stacks.cdc.gov/view/cdc/105949

5. Harrison S., Lin T. Coronavirus disease 2019 (COVID-19): Epidemiology, virology, and prevention. New England Journal of Medicine, 2020.

7. Ismailova S., et al. COVID-19 in Kyrgyzstan: Challenges and Public Health Response. Central Asian Journal of Global Health, 2021.

Для цитирования

Англисче

About authors

Nuridinova Zhanylai Nuridinovna, Postgraduate student, research fellow at the National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Yslamova Buburabiya Mahamatrazhapovna, Epidemiologist, National Institute of Public Health, Ministry of Health, Bishkek, Kyrgyz Republic

Full text

PDF (RUS)

References

4. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Science Brief: SARS-CoV-2 Transmission, 2021. [Электронный ресурс]. URL: https://stacks.cdc.gov/view/cdc/105949

5. Harrison S., Lin T. Coronavirus disease 2019 (COVID-19): Epidemiology, virology, and prevention. New England Journal of Medicine, 2020.

7. Ismailova S., et al. COVID-19 in Kyrgyzstan: Challenges and Public Health Response. Central Asian Journal of Global Health, 2021.

For citation

Кыргызча

Авторлор жөнүндө

Шилтемелер

4. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Science Brief: SARS-CoV-2 Transmission, 2021. [Электронный ресурс]. URL: https://stacks.cdc.gov/view/cdc/105949

5. Harrison S., Lin T. Coronavirus disease 2019 (COVID-19): Epidemiology, virology, and prevention. New England Journal of Medicine, 2020.

7. Ismailova S., et al. COVID-19 in Kyrgyzstan: Challenges and Public Health Response. Central Asian Journal of Global Health, 2021.

Цитата үчүн

Көрүүлөр: 28

ISSN 1694-8068 (Print)
ISSN 1694-805X (Online)